BEMESTING VAN SAWAHS. 



In Teysmannia 1908, blz. 389 e. v. komt de beschrijving 

 voor van eene bemestingsproet op bevloeid terrein (sawah) 

 door den Heer J. E. van der Stok. Daarbij wordt o. a. 

 het navolgende opgemerkt. „De meening dat een stal- 

 „mestbemesting schadelijke gevolgen zal kunnen hebben 

 „voor den sawah-aanplant vinden wij o. a. geopperd door 

 „van Lookeeen Campagne in z ij ii overzicht van de rijstcul- 

 tuur in de Encyclopedie van Nederlandsch-Indië. Hier- 

 over leest men in het derde deel op blz. 485: 



„Wat men bij de waarde van den dierlijken mest voor 

 „de natte rijst niet uit het oog mag verliezen is ten eerste 

 „het feit, dat door de natte bewerking en het voortdurend 

 „onder water staan van het veld de ontbinding van den 

 „mest niet steeds in de goede richting zal verloopen, 

 waartoe ook de hooge temperatuur zal bijdragen enz." 



Het komt mij voor, dat in het aangehaalde uit de En- 

 cyclopedie niet gesproken is van eene eventueel schadelijke 

 werking van de stalmest op sawahs, wel van eene mo- 

 gelijk minder gunstige, en dat mijne meening omtrent 

 deze kwestie pas blijkt uit hetgeen ik verder dienaan- 

 gaande nog heb opgemerkt. Op blz. 485 is het volgende 

 door mij gezegd: 



„Het met het irrigatie water op de velden gebrachte 

 „slib is in den regel rijk genoeg aan planten voedingsstoffen 

 „om het verlies aan die stoffen door de rijst te vergoeden. 

 „Om uitputting van den grond te voorkomen behoeft men 

 „dus gewoonlijk geen bemesting toe te passen. Eene andere 

 „vraag is, of runder-, karbouwen- of paardenmest de op- 

 brengst der sawah 's zoodanig doet toenemen, dat de 



