— 147 — 



van eenige m.M. wijdte, die het behoorlijk aflezen van het 

 volume onmogelijk maakten, doch volumevermindering 

 duidelijk bewezen. 



Wanneer ik echter den grond, die ook voor mijne reeds 

 besproken uitwasschingsproeven diende aan eene zelfde 

 behandeling onderwierp, clan was er van eene waarneembare 

 volumevermindering, en dus natuurlijk ook van het optreden 

 van scheuren geen sprake. Daar wij toch moeten aannemen, 

 dat ook hier de bodemkolloiden hun volume verkleind 

 hebben, zoo moet deze volumevermindering geleid hebben 

 tot de vergrooting van de ruimte tusschen de gronddeeitjes 

 en daardoor tot vermeerdering van de doorlaatbaarheid. 

 Bij mijne proeven, waar zoutoplossingen op den met water 

 verzadigden grond gebracht werden bleek dit inderdaad 

 het geval te zijn. 



Ook het dichtslibben van den grond, wanneer na cle 

 bevloeiing met zout water zoet water op den bodem wordt 

 gebracht berust vermoedelijk eveneens grootendeels op 

 die osmotische verschijnselen. Wij zeiden reeds, dat 

 de kolloidwanden niet als geheel ondoordringbaar voor 

 zouten moesten geacht. Op den duur zal dus ook het 

 zout tot het inwendige van het kolloid toegang vinden en 

 daar dus clen osmotischen druk van de kolloidvloeistof 

 verhoogen, totdat de concentraties binnen en buiten het- 

 zelfde zijn geworden. Brengt men nu water op den bodem, 

 dan daalt de osmotische druk buiten het kolloid en zal 

 dus water in het kolloid moeten treden. Het volume 

 daarvan wordt daarbij vergroot en de ruimten tusschen 

 de gronddeeitjes verkleind en kunnen deze zelfs geheel 

 verstopt raken wanneer de oorspronkelijke zoutoplossing 

 maar geconcentreerd genoeg was geweest. 



De doorlaatbaarheid van den grond voor water wordt 

 daardoor belangrijk verkleind, ja kan zelfs geheel tot O 

 gereduceerd worden. 



Wanneer de zoutoplossing direkt op den luchtdrogen 

 grond gebracht wordt, dan moet de doorlaatbaarheid van 



