— 157 — 



werkt op. — Dit in aanmerking nemende, is b van boven- 

 staand citaat van den Hr. van Kol niet uitsluitend het 

 oppervlakkig afloopende water, maar voor een deel ook 

 water, dat dóór den grond heen is gegaan. Dit laatste 

 deel zou dus bij de fractie c, d. i. het totaal — (a + b), 

 ook nog moeten worden opgeteld, om het totaal wat in 

 den grond binnendrong, te benaderen. 



Aldus wordt dns in het regenrijke gebergte de verhou- 

 ding zóódanig verschoven, dat méér water den grond in 

 gaat, en minder verdampt; terwijl voor de droge vlakte 

 meer verdampt, dan volgens den Hr. Van Kol zou kunnen 

 worden berekend. 



Een eenvoudig experiment heb ik genomen, om tot eenige 

 cijfers ter eerste oriënteering over het inzinken en ver- 

 dampen te komen. 



In een ijzeren cylinder (gewezen soepketel) van 1 / 2 M. 

 doorsnede en 1 / 2 M. hoogte, werd een zwak naar 't midden 

 hellende, trechtervormige bodem gemaakt met een opening 

 in 't midden, waaraan een aflooptuit. Boven, op + 4 c.M. 

 onder den rand werd een opening geboord, en hieraan een 

 omgebogen afloop bevestigd. Alsnu werd de ketel met 

 grond (sawahgrond) uit de buurt van Buitenzorg gevuld, 

 totdat de oppervlakte, zeer zwak hellend, gelijkstond met 

 den onderrand van de zijdelingsche opening. Hiervoor waren 

 ongeveer 100 K.G. grond noodig; later moest nog een 

 paar maal (met 10, 10, 4, 2, 2 K.G.) worden aangevuld, 

 omdat het oppervlak zoo was ingezakt. 



De cylinder werd opgesteld op weinige M. afstand van een 

 regenmeter. lederen morgen werd gemeten, hoeveel van den 

 gevallen regen er doorgeloopen was, en hoeveel oppervlak- 

 kig afgeloopen, en deze cijfers omgerekend op m.M. hoogte. 



Bij deze proef is natuurlijk geen sprake van zijdeling- 

 sche waterbeweging in den grond, dus (5), (7) en (8) der 

 figuur zijn geëlimineerd; (4) echter niet geheel, in zooverre 

 als een deel van het ingedrongen water, wanneer op den 



