— 164 — 



baar op den grond in de vrije natuur zal nog moeten 

 blijken. Daarvoor zal een brug geslagen moeten worden 

 door een afzonderlijke, veel zorg vereischende proef. 



In het bovenstaande is de verdamping reeds impleciet 

 ter sprake gekomen ; nu nog een paar woorden rechtstreeks 

 daarover. 



De cijfers, in de tabel op blz. 158 houden geen rekening 

 met de hoeveelheid vocht, op ieder oogenblik in den grond 

 aanwezig; deze kan echter aanzienlijk variëeren, getuige 

 het feit, dat wel eens na een regenbui van 11 m.M. niets 

 is doorgeloopen, en een andermaal na een buitje van 

 3 m.M. regen, J m.m. In 't laatste geval hield de grond 

 dus een hoeveelheid water vast méér, dan in 't eerste 

 geval, als overeenkomt met ruim 8 m.M. — De cijfers zijn 

 dus op hoogstens 8 m.m. speling nauwkeurig; maar in 

 den loop van een jaar blijft men toch schommelen binnen 

 dezelfde grenzen, zoodat de som van 1238 m.m. daardoor 

 geen grootere speling behoeft te toonen dan eene 

 tusschen 1230 en 1246 m.m. — Dit bedrag is vrij 

 wat lager dan dat hetwelk men door de bank als 

 gemiddelde voor Java aanneemt, n.1. 2 M. Overweegt men nu 

 dat de verdamping des te grooter is, naarmate de regenval 

 grooter is (zie tabel op de volgende blz.), dan ligt het voor 

 de hand, om te veronderstellen, dat, waar in het regenrijke 

 West- Java een bedrag van l x / 4 M. verdamping per jaar 

 wordt gevonden, in Oost-Java op open terrein de ver- 

 damping wel minder zal zijn ! En zoo zou het mogelijk 

 zijn dat voor Java een gemiddelde van misschien maar 

 1 M werd gevonden! Hierbij is dan de plantengroei buiten 

 beschouwing gelaten, hetgeen echter allerminst geoorloofd is. 



Daar ik hierover zelf nog geen cijfers kan geven, 

 zal ik mij beperken door te wijzen op een uitkomst 

 van den Heer den Berger n.1. dat een met rijst 



(1) Zie: Teysmannia 1909, Februari Afl. 



