— 210 — 



Gewone gemiddelde Optimum 



opbrengst per HA : opbrengst per HA 

 Rogge 20 dz. 35 dz. 



Gerst 21 „ 36 „ 



Haver 25 „ 36 - 40 „ 



„ (arm land!) 10 „ 25 „ 



Voorwaar sprekende cijiers! 



Verscheidene produktievoorwaarden zooals grondbewer- 

 king, zorg voor het zaad, wijze van bibitbehandeling enz. 

 heeft de landbouwer of planter geheel zelf in de hand, 

 en kan hij dus onafhankelijk van condities van buiten 

 af op hun optimum brengen. Maar met de bemesting is 

 het een andere zaak. Daarvoor moet hij in de meeste 

 gevallen stoffen toedienen, die hij niet zelf bezit, en dus 

 van buitenaf inkoopen moet; hierdoor wordt de bemesting 

 menigmaal het neteligste punt van de geheele kuituur- 

 verbetering, omdat het al of niet bereiken van het maxi- 

 mum-produktievermogen, ten slotte geheel afhangt van 

 het al of niet kunnen bemachtigen van de benoodigde 

 hoeveelheid mest. 



Op dit oogenblik speelt de bemesting hier in Indië nog 

 slechts een ondergeschikte rol; de kultures, die zwaar 

 met mest werken, tabak en suiker, hebben vooiloopig nog 

 zulk een marge tusschen opbrengst en produktiekosten, dat 

 daarbij de bemestingskosten nog maar weinig gewicht in 

 de schaal leggen. En bij de andere kultures kan men 

 vooreerst nog een heel eind dichter het optimum naderen 

 en aldus hoogst bevredigende uitkomsten bereiken, uit- 

 sluitend door betere grondbewerking enz. dus geheel zonder 

 bemesting. Maar de tijd zal komen, en het zal niet eens 

 meer lang duren, dat men hier op Java bij rijst en maïs, 

 bij katella, en wat niet al, zal moeten mesten, wil men 

 het hoofd boven water houden ; en dan is het van groot 

 belang voor het land, tijdig gezorgd te hebben, dat het 

 noodige verkrijgbaar is. 



