- 274 — 



werd. De molenrasp werkt dus zoowel qualitatief als quan- 

 titatief oneindig veel beter dan de handrasp, en het verdient 

 zeker aanbeveling, deze rasp in alle meelbereidende kam- 

 pongs in te voeren. 



Door de bevolking worden alleen geschilde cassaven 

 verwerkt en nooit, zooals soms in fabrieken, ongeschilde. 



De geraspte brij wordt nu door een fijnmazig doek gezeefd r 

 terwijl de op het doek terugblijvende pulp herhaaldelijk 

 met schoon water wordt uitgekneed. 



Men laat daarna de zetmeelhoudende vloeistof eenige 

 uren in steenen bakken of potten bezinken, giet het boven- 

 staande water af, roert opnieuw met water om, laat 

 weer bezinken, giet weer af en schept ten slotte het zet- 

 meel uit den pot. Het meel wordt dan öf onder voortdurend 

 fijnmaken in de zon op tetampa's gedroogd, of het wordt, 

 nog vochtig, aan Chineezen verkocht. De Chineezen ver- 

 mengen het kampongmeel ^eer opnieuw met water, zeven 

 de brij nogeens, en bereiden op die wijze uit het kampong- 

 meel een tamelijk goede qualiteit meel. 



De bereiding van het fobrieksmeel. 

 Door vele fabrikanten van cassavemeel wordt, zoowel 

 wat de inrichting, als wat de bedrijfsresultaten van hunne 

 fabrieken betreft, eene groote mate van geheimzinnigheid 

 betracht. Dank zij die geheimzinnigheid, wordt er geloof 

 geslagen aan allerlei fantastische verhalen, omtrent het 

 toepassen van geheime methodes, waardoor de eene of 

 andere fabriek in staat zou zijn beter en goedkooper meel 

 te leveren dan de concurrent. Ik ben in de gelegenheid 

 geweest de meeste cassavemeelfabrieken hier op Java te 

 bezichtigen, daartoe door de verschillende directies op de 

 meest voorkomende wijze in staat gesteld, maar ik kan 

 gerust verklaren, dat dergelijke geheime methodes niet 

 bestaan en, dat de gevolgde bereidingswijze in alle fabrie- 

 ken hier op Java in hoofdzaak gelijk is en zich alleen 

 kleine verschillen voordoen in sommige onderdeelen van 



