- 286 — 



bepaalt zich overigens dan ook tot de namen der afzon- 

 derlijke groepen van uitgeblazen produkten gegroepeerd 

 naar de grootte in : stof of asch, zand, lapilli, bommen 

 en blokken. 



Het zij mij daarom vergund, voor alle door vulkanen 

 uitgeblazen stoffen het woord „efflatum' (== het uitgebla- 

 zene) voor te stellen : vulkanische asch, zand, steenen, en 

 blokken zijn dan allen „ejflata" ; en de gronden eruit ont- 

 staan : „efflaiagronden" 



Een groot deel van Java's bodem is uit efflata opgebouwd, 

 maar deze zijn op zeer verschillende tijden neergevallen. 

 Voor heden wil ik mij bepalen tot de jongere vormingen, 

 n.1. tot die gronden, waarin het efflatumkarakter nog dui- 

 delijk en onmiskenbaar behouden is gebleven. 



Om met het allerjongste te beginnen, verzoek ik den 

 lezer, mij te vergezellen op een tochtje van Loemadjang 

 naar Pasirian en nog een eind verder den Smeroe op. 

 Wij passeeren daaibij verscheidene „bezoeks", soms wel 

 zandstroomen genaamd, nu echter, na onze inleiding, be- 

 ter efflatastroomen geheeten. Zij maken een geweldigen 

 indruk, omdat men zoo duidelijk ziet, hoe hier een massale 

 natuurkracht een heele streek van bouwvelden, bosch en 

 kampongs in tijd van weinige uren onder zand, steenen, 

 enz. heeft bedolven, en er een dorren, troosteloozen vlak- 

 ken heuvelrug overheen heeft gelegd Uit hetgeen ik zag, en 

 hoorde vertellen, kwam ik tot de navolgende beschouwing. 



Voortdurend nog stoot de Smeroe, met tusschenpoozen, 

 varieerende van enkele minuten tot ongeveer een half 

 uur, kleinere of grootere wolken uit. Het kleinste deel 

 der daarin meegevoerde efflata valt terug in den krater; 

 bijna alles wordt door den wind meegevoerd, zoodat het 

 zich op de hellingen van den berg afzet. 



De hoeveelheden efflata, die de Smeroe aldus de wereld 

 inzendt, zijn niet onbelangrijk, de top van den berg wordt 

 voortdurend hooger. En het zijn niet alleen zand en nog 



