- 287 — 



fijnere asch, die worden uitgeblazen, maar ook flinke steenen. 

 De snelheid toch, waarmede de wolk opstijgt, is, ruw ge- 

 schat, aanvankelijk zeker wel een 100 M. p. sec. ; nu - dat 

 is voldoende, om aardige steenen een flink eind weg te 

 slingeren. Toch krijgt men natuurlijk een verdeeling der 

 efflata, in dien zin, dat de grovere stukken eerder en ook 

 dichterbij neervallen dan de fijnere deeltjes, die soms 

 tot op grooten afstand worden medegevoerd door den 

 passaat- in de lagere, den antipassaatwind in de hoogere 

 luchtlagen. Wat wij hier echter voornamelijk hebben 

 vast te houden, is het feit, dat zich om den top groote 

 hoeveelheden efflata ophoopen, die alle mogelijke korrel- 

 grootten, van het fijnste stof, tot grof grint en steenen, 

 vrijwel dooreen gemengd bevatten ; hoeveelheden in lagen 

 van honderden meters dikte. 



Wanneer deze eenvoudig aan zich zelve overgelaten 

 bleven, zou er weinig mee gebeuren. Nu en dan eens 

 een lawine van efflata in plaats van sneeuw, wanneer 

 de helling ergens al te steil zou worden; maar zulk een 

 lawine zou toch vrij spoedig doodloopen, waar de helling 

 van den berg verminderde. 



Anders is de werkelijkheid: daarin komt de regen erbij. 

 Op den Smeroe — evenals trouwens op alle hooge toppen 

 op Java — valt zeer veel regen. Sommige stations, welis- 

 waar niet zoo hoog als de helft van de vulkaanhoogte 

 gelegen, geven een jaarlijkschen regenval van 4£ M. op, 

 en er komen buien van over de 400 m, M. voor Wanneer 

 dat regenwater op de efflata valt, krijgt men iets nieuws. 

 Natuurlijk wordt het water door de losse lagen gemakkelijk 

 opgenomen, en dringt er zoodoende in. Ik wees er boven 

 echter op, dat in deze massa naast de grofste, ook de 

 fijnste deeltjes voorkomen; en deze fijnste deeltjes raken 

 in beweging. 



De droge efflata-massa verandert nu in een brei, die 

 een geheel anderen, veel kleineren, inwendigen weerstand 

 heeft; des te duidelijker, naarmate hij meer water bevat r 



Teysn XX 20. 



