— 290 — 



houden, en grondwater hooger op te zuigen, en dus worden 

 ook de voorwaarden, noodig voor de ontwikkeling van een 

 nieuwen plantengroei dagelijks beter, zoodat men gaan- 

 deweg op de weinig eischende wilde- en kultuurplanten, de 

 meer- en veeleischende ziet volgen. Op nieuw in kuituur 

 genomen stukken kweekt de bevolking gaarne katjangsoor- 

 ten ; het is alsof zij intuïtief gevoeld heeft, dat ook de moderne 

 landbouwwetenschap voor zulke aan minerale voedingsstof- 

 fen buitengemeen rijke gronden, die echter van organische 

 en stikstofhoudende bestanddeelen uitteraard bijna niets 

 bevatten, eveneens in de eerste plaats leguminosen als kui- 

 tuur, en tevens voor grondverbetering zou aanwijzen. 



Eerst daarna plant men tabak, onder toevoeging van 

 stalmest, zoovéél als maar te krijgen is; en dan ook met 

 zeer goed succes. Dientengevolge maakt de bevolking in 

 de geheele bezoekstreek een zeer welvarenden indruk; 

 men woont op grooto erven veelal in steenen huizen, en 

 voelt zich onafhankelijk en zeer weinig serviel. 



Het terrein, vooral in de lagere streken, vrijwel een 

 zandige leemgrond te noemen, is bijna overal geterrasseerd. 

 Bevloeid en met rijst beplant, leveren de sawah's prachtige 

 oogsten. De bevolking geeft echter de voorkeur aan het 

 voortdurend planten van tabak, waarmede zij kan rekenen, 

 n 4 maanden tijds eenen oogst binnen te halen, dien zij 

 onmiddellijk tegen een bedrag van bij de ƒ200. — per bouw 

 kan verkoopen. Bovendien heeft de natte rijstbouw bezwa- 

 ren : bij spaarzame aftapping en be vloeiing ontstaat er spoe- 

 dig watergebrek ; bij rijkelijke aftapping uit de zandrijke ri- 

 vieren daarentegen, krijgt men spoedig last van veel zand in 

 de leidingen en ophooging der sawah's, terwijl men boven- 

 dien meer bloot staat aan het gevaar, om ingeval van kleine 

 bezoeks zijn gansche sawah opeens bedolven te zien. 



Van uit bet Loemadjangsche verzoek ik den lezer mij 

 thans te volgen naar het Djembersche. 

 Staat men hier ergens op etn stuk open veld, dan krijgt men 



