— 326 — 



Mn 2 3 . In de mangaancijfers weerspiegelt zich het verloop 

 van de zich in den bodem afspelende processen zeer typisch. In den 

 beginne bevatten toelaat-, aflaat- en drainagewater geen mangaan. 



Langzamerhand echter begint dit bestanddeel in het drainage- 

 water in stijgende hoeveelheid op te treden, later ook in kleine 

 hoeveelheden in het over de sawah vloeiende water. 



De verklaring hiervoor ligt voor de hand. Bij den aanvang 

 der bevloeiing bevat de grond n. 1. nog belangrijke hoeveelheden 

 zuurstof. Door de omzettingen der organische stoffen in den bodem 

 en de ademhaling der plantenwortels wordt deze zuurstof echter 

 langzamerhand verbruikt. Aangezien nu de direkte toevoer van 

 lucht in den bodem door de den sawah bedekkende waterlaag 

 belet wordt, zoo vindt er alleen zuurstoftoevoer plaats door middel 

 van het draineerende water. 



Blijkbaar is de op die wijze toegevoerde zuurstof niet voldoende 

 voor de zich in den bodem afspelende oxydatie-processeu en worden 

 dan gemakkelijk reduceerbare bodembestanddeelen, waartoe de 

 mangaanverbindingen als bruinsteen enz. behooren, aangetast en 

 van een gedeelte van de daarin aanwezige zuurstof beroofd. De 

 mangaanverbindingen gaan daarbij over in den manganovorm en 

 worden dan door het koolzuurhoudende drainagewater opgelost en 

 afgevoerd. 



Het is duidelijk, dat aan de oppervlakte de zuurstoftoevoer het 

 grootst is en, dat dus de bovenbesproken reductieverschijnselen 

 daar eerst later en in geringere mate moeten optreden dan in de 

 diepere grondlagen, zoodat dus het mangaan in het achterwater 

 eerst geruimen tijd na den aanvang der bevloeiing en dan nog 

 slechts in geringe mate moet optreden, zooals wij dan ook inder- 

 daad vonden. 



CaO. Dit bestanddeel wordt blijkens de aangehaalde cijfers 

 uit het overvloeiende water geabsorbeerd, daarentegen door het 

 drainagewater in op den duur stijgende hoeveelheden uitgewasschen. 

 Dit laatste is ons direkt verklaarbaar uit het feit, dat de bodem- 

 lucht en dus ook het draineerende water steeds koolzuurrijker 

 worden en daardoor de kalk in steeds stijgende hoeveelheid in 

 oplossing moet gaan in den vorm van hydrocarbonaat. 



MgO. Op twee uitzonderingen na, waarbij het drainagewater 

 minder bevat dan het opgebrachte water, blijkt voor dit bestand- 

 deel precies hetzelfde te gelden als voor de kalk. 



