- 336 - 



zoo is het toch duidelijk, dat het de verdamping is, die het krach- 

 tigst bijdraagt tot de verrijking van den bodem. Immers het to- 

 tale bedrag van al de in het verdampte water aanwezige opgeloste 

 stoffen komt in den bodem terecht, terwijl van het teveel toege- 

 voerde water niet meer in den bodem wordt gebracht dan aange- 

 geven wordt door het verschil van de begin- en eind-concentratie 

 van het bevloeiingswater. 



Een dergelijk evenwicht bestaat er ook tusschen het draineeren- 

 water en den grond. Dit evenwicht is echter wegens de verande- 

 ringen in 't C0 2 gehalte van den bodem en 't water en de zich 

 in de diepere lagen afspelende reductieprocessen niet zoo constant 

 als voor 't overvloeiende water. Blijkens onze cijfers verschuift 

 dit evenwicht zoodanig, dat op den langen duur de concentratie 

 van 't grondwater efceeis grooter wordt, in verband met 't afne- 

 mend O gehalte in den bodem. 



Waar wij wel met zekerheid aan kunnen nemen, dat bij elke 

 bevloeiing een dergelijk evenwicht tot stand komt tusschen 

 grond en water daar verdient de bestudeering daarvan zeker de 

 aandacht. Het geval toch, dat bij rijke gronden en arm bevloei- 

 ingswater de evenwichtstoestand zoodanig is, dat de concentratie 

 van het overvloeiende water grooter is dan van het versche 

 water en dat bij de drainage zooveel uit den grond wordt opgelost, 

 dat in plaats van de bij onze proeven geconstateerde verrijking van 

 den bodem verarming daarvan optreedt, is zeker niet uitgesloten. 



In dit geval kan dan het zooveel mogelijk beperken van den 

 watertoevoer wenschelijk worden. Toch zal dan ook in dit geval 

 de verarming van den bodem bij Oostmoessonbeplanting geringer 

 zijn dan bij Westmoessonaanplant. 



Zou men nu uit het bovenstaande de gevolgtrekking kunnen 

 maken dat het planten van padi in den drogen tijd van het jaar 

 de voorkeur zou verdienen boven Westmoessonbeplanting, zoo 

 leiden echter de volgende overwegingen er toe, dat toch het laatste 

 het meest aanbevelenswaard is voor het behoud van de bodera - 

 vruchtbaarheid. Met moet n.1. niet uit het oog verliezen, dat na 

 den Oostmoesson de regenrijke Westmoesson volgt. Het door den 

 regen ontstane drainagewater nu lost uit den bodem weer belang- 

 rijke hoeveelheden p^ntenvoedende bestanddeelen uit den grond 

 op en spoelt die uit naar den ondergrond, waar zij verder voor 

 de rijstplanten ontoegankelijk zijn. 



