slib op de £awahs wordt aangevoerd dan tijdens het naite jaarge- 

 tijde. De kans op het optreden van gebrek aan stikstof en phos- 

 phorzuur zal dus onder omstandigheden, als waarvan hij onze 

 proeven sprake was, bij Oottmoessonbeplanting grooter zijn dan bij 

 een Westmoessonaanplunt. Ook het twee Maal padiplanten per jaar 

 verdient dus met het oog op dit laatste punt geen aanbeveling. 

 Bovendien zijn hieraan waarschijnlijk nog andere nadeelen 

 verbonden, die vermoedelijk te zoeken zijn in de zuurstofhuishou- 

 ding van den bodem. Hierover zal echter later, wanneer de proeven 

 daaromtrent zijn afgeloopen, nog nader bericht worden. 



Een ander punt, waar onze aandacht op valt, is het feit, dat 

 het gehalte aan kalk, magnesia, kali en salpeterzuur van het 

 inrigatiewater bij het stroomen over de sawahs afneemt. Dit staat, 

 zooals wij reeds opmerkten in verband met de even wichtskwestie 

 tusschen grond en water. Blijkbaar w r erd bij onze proeven meer 

 door den grond uit het water geabsorbeerd, dan door het water 

 uit den grond opgelost. Nu was de uitgestrektheid grond, die door 

 het bevloeiïngswater dourioopen werd, bij onze proeven uit den 

 aard der zaak niet groot. De vraag doet zich natuurlijk dan 

 daarbij voor: wanneer zal het evenwicht tusschen grond en water 

 bereikt zijn, m. a. w. tot hoever zal zich die concentratieverminde- 

 ring in de praktijk voortzetten ? Hiermede in verband blijft dan 

 nog de vraag ter beantwoording open of dan voor de achter lig- 

 gende sawahvakken, die met dit water bevloeid worden, nog altijd 

 hetgeen door de irrigatie in den grond wordt gebracht, voldoende 

 zal zijn ter dekking van de verliezen in den oogst. Hierbij komt 

 nog, dat wij in de meeste gevallen a priori kunnen zeggen, dat 

 het meeste, door het bevloeiïngswater medegevoerde, slib reeds 

 dicht bij de toevoeropeningen van het eerste sawahvak tot bezin- 

 king zal komen, zoodat de achterliggende vakken veel minder 

 slib zullen ontvangen. Daar zal dus gebrek aan stikstof en even- 

 tueel ook aan phosphorzuur veel sterker moeten optreden dan op 

 de met versch water bevloeide vakken. Dit wordt nu zeer waar- 

 schijnlijk gemaakt door het in de praktijk welbekende en het vorige 

 jaar ook behoorlijk proefondervindelijk bewezen feit, dat de op- 

 brengsten van een reeks achter elkaar liggende sawahvakken, 

 waarvan het eerste versch water en de volgende het afloopwater 

 van de vorige ontvangen, gradueel achteruitgaan. (Verg. Teysm. 

 1908. Korte Berichten enz. Proef over den invloed van versch, 



