— 374 — 



het losmaken van de vezels van elkaar, en het verwijderen 

 van ' klitten, afgebroken vezels, enz. Wordt het borstelen 

 naar den eisch uitgevoerd, dan wint de vezel door die 

 bewerking belangrijk in glans, en dus ook in marktwaarde. 



Op kleinere ondernemingen geschiedt het borstelen met 

 de hand, op grootere, en daar waar de handenarbeid duur 

 is, worden hiervoor machines gebruikt. Soms gebruikt men 

 zelfs geen borstel, maar laat de vezelbundels flink tusschen 

 de handen wrijven, en daarna uitslaan. Worden borstels 

 gebruikt, dan zijn die gemaakt van piassave-vezel, vertind 

 ijzer draad, enz. 



Het aantal borstelmachines van verschillende constructie 

 is zeer groot. In principe verschillen die machines natuur- 

 lijk al heel weinig. Vele constructies voldoen niet aan den 

 eisch, dat ze slechts een geringen afval mogen geven. 

 Bij het borstelen breken n.m. de fijnere vezels heel gemak- 

 kelijk af, en komen dan in den afval terecht, en zijn 

 waardeloos. Meestal is dit te wijten aan een verkeerden 

 stand van de borstelharen of zijn deze te stug. 



Voor borstelmachine wordt dikwijls gebruik gemaakt van 

 buiten dienst gestelde raspadoren, waarvan dan de slaglijs- 

 ten afgenomen zijn, en vervangen door borstels. Door ver- 

 schillende firma's worden speciale borstelmachines in den 

 handel gebracht, zoo bijv. door de boven reeds genoemde 

 firma Larmuth & Co. en door Behnisch te Lückenwalde. 

 De borstelmachine van de firma Larmuth vereischt slechts f 

 P.K. en kost £ 55-15/ De kosten van het borstelen van 1 

 ton vezel bedragen volgens opgaaf van den fabrikant van 

 f 1,80— / 3,60-. 



Na het borstelen worden de vezels gesorteerd op kleur, 

 en ook. als niet reeds een sorteeren op lengte van de 

 bladeren voor het ontvezelen heeft plaats gehad, op lengte. 

 Men krijgt hierdoor verschillende qualiteiten, als: eerste 

 qualiteit eerste lengte; eerste qualiteit tweede lengte ; enz. 



Over het persen van de vezel zal ik hier niet verder 

 uitweiden. Het aantal persen, dat aanbevolen wordt, is le- 



