— 429 — 



Ook bleek in de practijk, dat eene hoeveelheid zwavel- 

 koolstof van ongeveer 1 c. c. alleen dan voldoende is, als 

 de gaten tamelijk ondiep zijn. Zijn de gaten zéér diep, 

 dan is in sommige gevallen 3 Gram eerst volddoende. Of 

 de gaten diep zijn of niet, hoort men al gauw aan den 

 klank van de ontploffing. 



Steeds werden de gaten 24 uur vóór den aanvang der 

 proef dicht gemaakt, en natuurlijk werd er zooveel moge- 

 lijk voor gezorgd, dat alleen die gaten met zwavelkoolstof 

 behandeld werden, die waren opengemaakt. Het bleek, 

 dat de ratten zich door dat dichtmaken niet laten ver- 

 schrikken, en bijv. op eene andere plaats een nieuw hol 

 gaan maken. 



Niet overal kan natuurlijk de zwavelkoolstof behandeling 

 worden toegepast. Bevat de grond erg veel steenen, en 

 is ze erg poreus, zooals bijv. het geval bleek te zijn in de 

 spoorbaan bij Toentang, dan is de zwavelkoolstofbehan- 

 deling natuurlijk nutteloos, daar de gevormde gassen direct 

 ontsnappen. Hetzelfde is het geval in woonhuizen, schu- 

 ren enz. 



Zooals uit de cijfers in de laatste kolom van het tabel- 

 larisch overzicht aan het eind van dit opstel blijkt, bestaat 

 er nogal wat verschil in de hoeveelheid zwavelkoolstof, 

 die bij de verschillende proeven per gat is gebruikt. Zoo 

 werd in Willem I per gat 2 Gr. verbruikt, in Tjiamis voor 

 662 gaten 950 Gr. dus per gat 1,4 Gr, in Klaten voor 

 300 gaten 900 Gr. dus 3 Gr. per gat en in Rantja-ekek voor 

 507 gaten 900 Gr. dus 1,8 Gr. per gat. Voor diepere 

 gaten bleek eene hoeveelheid van 2 Gr. soms nog onvol- 

 doende te zijn en moest, zooals te Klaten, 3 Gr. worden 

 toegevoegd. Op mijn verzoek werd bij de proeven te 

 Tjiamis zoo zuinig mogelijk met de zwavelkoolstof omge- 

 sprongen, zoodat gemiddeld slechts 1,4 Gr. per gat ver- 

 bruikt werd, eene hoeveelheid die te Bandoeng ruim vol- 

 doende was gebleken. Den volgenden dag bleek evenwel, 

 dat die hoeveelheid hier niet voldoende was geweest, daar 



