— 439 — 



den, aan de te verzeepen oliën een weinig djarakolie, 

 bijv. i_2%, toe te voegen. Djarakolie alléén voor de 

 zeepfabricatie te gebruiken, is niet aan te bevelen, omdat 

 zeep, hiervan gemaakt, niet schuimt, en bij de bereiding 

 een laag rendement aan zeep geeft. Djarakolie, in kleine 

 hoeveelheid aan andere oliën toegevoegd, bijv. 5—10%, 

 geeft de halfdoorschijnende zeepen, als glycerinezeep, enz. 

 die tegenwoordig zoo in trek zijn. 



Ook de temperatuur heeft grooten invloed op het en- 

 zymatische proces. Hoe lager temperatuur, des te lang- 

 zamer verloopt de omzetting. De snelheid van omzetting 

 neemt toe, naarmate de temperatuur stijgt; bij tempe- 

 raturen boven de 45° heeft evenwel het omgekeerde plaats, 

 en daalt die snelheid meer en meer, tot bij ongeveer 65° 

 er geen omzetting meer plaats heeft. 



Wordt bij temperaturen boven de 35° verzeept, dan ligt 

 het optimum van de enzym werking niet meer bij een 

 zuurconcentratie van ± 1 / 5 Normaal, zooals hiervoor is 

 opgegeven, maar geldt de regel: hoe hooger temperatuur 

 des te minder zuur. 



In welken vorm wordt nu het enzym toegevoegd? 



De eenvoudigste methode is zonder twijfel de djarak- 

 zaden fijn te maken, en dan aan de olie toe te voegen. 

 Veel beter resultaten worden evenwel verkregen, door cle 

 zaden eerst door koud persen van het grootste deel der 

 olie te ontdoen, en dan, na nogmaals fijnmalen, met de 

 te verzeepen olie te vermengen. Ook kan men de ont- 

 vette zaden met het water, waaraan de benoodigde hoe- 

 veelheid zuur reeds is toegevoegd, flink mengen, en daarna 

 laten bezinken, De bovenstaande troebele vloeistof bevat 

 dan het grootste gedeelte van het enzym, en kan direct 

 met de olie gemengd worden. 



Het is natuurlijk niet onverschillig, hoeveel enzym aan 

 het te verzeepen vet wordt toegevoegd. Theoretisch is 

 een oneindig kleine hoeveelheid enzym voldoende, om zeer 

 groote hoeveelheden vet te splitsen; voor de practijk zou 



