— 491 — 



I. GRONDVORMENDE GESTEENTEN VAN JAVA. 



Van de alleroudste gesteenten, het fundament, waarop 

 dit eiland is opgebouwd, granieten en oude leien, komt 

 praktisch niets meer aan de oppervlakte voor. Zij zijn 

 vóór en zelfs nog in den tertiairen tijd verweerd en afge- 

 sleten, en hun overblijfselen vinden wij gedeeltelijk terug 

 in de gesteenten van lateren tijd. 



De formaties van het krijttijdperk nemen op de kaart 

 ook nog zulk een onbeduidende plaats in, dat zij insgelijks 

 met een enkel woord kunnen worden afgedaan. De sedi- 

 mentaire gesteenten zijn veelal serpentijnhoudende,- of 

 daaruit bestaande schiefers ; andere bestaan voor 't grootste 

 deel uit kwarts (kwartsschiefers), glimmer (glimmer- 

 schiefers), klei (kleisteenen) of kalk (kalksteenen). 



De eruptiefgesteenten verschillen een weinig, in den 

 vorm, en de verdeeling der bestanddeelen over de erin 

 voorkomende mineralen, van de latere eruptiefgesteenten, 

 maar hun totale samenstelling, en hun verweering, enz. 

 verschilt van die hunner jongere broeders zóó weinig, dat 

 ik ze in beschouwingen als deze daarvan niet gescheiden 

 wil houden. Het zijn diabasen en gabbro's, die buitendien in 

 onbeteekenende uitgestrektheid aan de oppervlakte komen. 



Volgt de tertiaire formatie, met de gelijktijdige en latere 

 vulkanische vormingen de hoofdschotel uitmakende. De 

 achtereenvolgende deelen van dit tijdperk hebben echter 

 zóódanig onderling uiteenloopende gesteenten op Java 

 achtergelaten, dat alleen daarom reeds de hoofdverdeeling 

 hier moet worden vermeld. Bezien wij eerst de sedi- 

 mentaire gesteenten. 



Uit het oudste deel, het eoceen, (weliswaar ook nog van 

 geringe oppervlakte-uitgestrektheid), zijn vooral kwarts- 

 zandsteenen overgebleven, maar ook kwartsccnglomeraten, 

 zachte kleisteenen, en wat kalk. 



Het middelste deel, het mioceen, heeft hier evenals 



Teysm. XX. 33 



