- 492 — 



elders op de wereld, zóóveel langer geduurd, en dus zoo- 

 veel uitgebreidere afzettingen gegeven, dat het weer onder- 

 verdeeld moet worden in oud-mioceen, middel-mioceen en 

 jong-mioceen. Deze indeeling wordt hier vastgehouden, 

 omdat het oud-mioceen vooral gekenmerkt is door veel 

 conglomeraten en breccien van vulkanisch materiaal, het 

 middel-mioceen door zachte merg els en leemleien, het jong- 

 mioceen door kalksteen. Dit neemt echter niet weg, dat in 

 het oud-mioceen ook kalk voorkomt, en in het jongere, 

 conglomeraten ; het is dus maar een hoofdindeeling die 

 hier staat, maar die ons in onderdeelen soms begeeft. 



De genoemde brecciën en conglomeraten zijn saamge- 

 plakte aggregaten van vulkanisch materiaal, waarin kwarts 

 slechts een zeer ondergeschikte rol speelt. In het middel- 

 mioceen vindt men echter gelaagde gesteenten (zeeafzet- 

 tingen) met belangrijke hoeveelheden kwarts. Het lijkt 

 mij waarschijnlijk, dat deze gesteenten uit vergruizings- 

 produkten der oergesteenten, (granieten en leien) zijn opge- 

 bouwd, als waterafzettingen, meestal in zee, en op den duur 

 verhard en samengebakken. De jonge kalksteen eindelijk 

 bestaat voor 't grootste deel uit fossiele foraminiferen, 

 waartusschen wat kleiige elementen, maar weinig kwarts. 



De eruptief gesteenten op Java vertoon en een zeer groote 

 eenvormigheid; voor zoover het hun chemische samenstel- 

 ling en de hen samenstellende mineralen betreft. Alle 

 moet men tot de basische gesteenten rekenen, al is het dan 

 ook waar, dat de oudere in 't algemeen een beetje zuurder 

 zijn dan de jongste Dit „zuurder zijn" uit zich dan in 

 't erin voorkomen van meer of minder kwarts, en verder 

 van wat meer hoornblende en minder augiet. In de meer 

 basische leden der reeks, — die men, de gesteenten rang- 

 schikkende naar haar kiezelzuurgehalte zou kunnen op- 

 stellen, — verdwijnt de kwarts, komt meer augiet in plaats 

 van de hoornblende, en verder meer ijzererts. De gesteenten 

 worden door dit meerdere erts donkerder van kleur, maar 

 tevens nog door een andere bijzonderheid; zij bevatten 



