— 500 — 



vlakte. Niet alleen koolzure kalk, maar ook koolzure natron, 

 kali, magnesia. Deze carbonaten werken nu, aan de opper- 

 vlakte als alkaliën, en maken, dat de aanwezige planten- 

 stoffen tot intens zwarte produkten vergaan. Ik mag hier 

 niet te uitvoerig worden, maar wil alleen erop wijzen, hoe 

 nagenoeg alle organische stoffen met alkaliën als soda, enz. 

 zich spoedig donker kleuren, terwijl zij in een zure omge- 

 ving zich lang kleurloos kunnen houden. Ik sluit hier dan 

 ook af met de slotsom: De grond krijgt een zwarte kleur; 

 maar de stoffen die hem die kleur verleenen zijn andere, 

 dan de humus der bosch- en bergstreken; zij zijn meer 

 grijszwart, terwijl humus meer bruinzwart is. 



Nog een andere eigenaardigheid dezer gronden zijn de 

 erin voorkomende concreties; kalk vindt men erin in kluit- 

 jes, witte klei nu en dan, en steeds ijzeroxydhydraat in 

 zwarte korrels van zand-tot hagel grootte. 



5. Hooger op, dan in het heete laagland, valt in den 

 regel wat meer regen, is in den regel het verschijnsel 

 der alkalische zwartkleuring minder duidelijk, en komt 

 men dus spoedig in overgangen door zwartbruin naar don- 

 kerbruin en roodbruin. 



6. Het permanent droge klimaat, (waar misschien een 

 paar punten der Noordkust van den Oosthoek toe behooren), 

 leidt tot vorming van zoutaf zetting en, in den vorm van 

 korsten aan de oppervlakte; zeer merkwaardige verschijn- 

 selen, (in Californië, Egypte, enz.) maar die hier te lande 

 geen rol spelen. Hoogstens kan men, — voor zoover mij 

 bekend — op sommige plaatsen van een voor de vegetatie 

 hinderlijke ophooping van zouten in den grond spreken, 

 maar streken, waar dientengevolge in het geheel geen vege- 

 tatie meer mogelijk is, ware woestijnen, ook zulke waar 



