— 551 - 



derhoud iets goedkooper maakt. Het eenige bezwaar, dat 

 tegenover deze voordeelen van het toppen staat, is de 

 sterke ontwikkeling van toenas (wiwilans), die natuurlijk 

 geregeld verwijderd dienen te worden. Ik geloof, dat de 

 meerdere arbeid hieraan besteed ruimschoots goedgemaakt 

 wordt door den gemakkelijker pluk. 



Plant men stumps, dan zal het wellicht aanbeveling 

 verdienen, de boom-en tweestammig te houden. Ik zag op 

 de onderneming Dolok dit systeem met succes op Liberia- 

 stumps toegepast. De eerste oogst van zulke tweestammige 

 boomen schijnt wat meer te bedragen dan van eenstam- 

 mige. 



Het tuinonderhoud van een robusta-aanplant komt, door- 

 dat de aanplant eerder gesloten is, zeker goedkooper uit 

 dan voor Liberia. Men behoeft voor een groei van woeker- 

 planten als pitjisan en Orchideeën op robusta niet bevreesd 

 te zijn. De boomen vormen zulk een dicht bladerkleed, 

 dat het binnenste van den boom volkomen donker is en 

 ook op de boomschijf, de plek onder den boom, geen 

 licht meer doordringt. Verder is het nog een voordeel, 

 dat bij robusta-aanplantingen veel minder ingeboet be- 

 hoeft te worden dan bij Liberia. Juist die open plekken 

 om niet, of minder goed, geklaagde boomen, waar telkens 

 nog grassen en schadelijke onkruiden opkomen, maken het 

 onderhoud van een aanplant zoo kostbaar en moeilijk te 

 controleeren. 



Het spreekt van zelf, dat jonge aanplantingen goed schoon 

 gehouden dienen te worden. Onkruid, zelfs lalang, zal den 

 boom wel niet dooden, maar de bladeren worden onder 

 zulke omstandigheden geel, de pasgezette vrucht valt af en er 

 vormt zich geen nieuwe. Wordt zulk een aanplant weder 

 schoongemaakt, dan trekt zij wel weer bij, maar men verliest 

 toch een of twee jaren oogst. 



De groei van de robustakoffie is sneller en krachtiger dan 

 van Liberia. Na de eerste bloeien groeit de boom wat langza- 

 mer, de takken, neergebogen door het gewicht der vruchten, 



