— 559 — 



Het is Dr. Bernard gelukt deze schimmel kunstmatig van 

 koffie op Hevea over te brengen en het is dus waarschijn- 

 lijk, dat tusschenplanting met robusta de djamoer oepas 

 in de hand zal werken, vooral in streken met een zeer 

 vochtig klimaat, waar de djamoer oepas veelvuldig op- 

 treedt. De ziekte is met een geregeld wegsnoeien dei- 

 aangetaste takken onder den duim te houden en het ge- 

 beurt slechts hoogst zelden, dat men er een Hevea door 

 verliest. Meestal is slechts één of zijn enkele takken van 

 de Hevea aangetast en wanneer men dan maar behalve 

 het aangetaste gedeelte, ook nog een stuk van het gezonde 

 hout eronder wegneemt en de wond teert, herstelt de boom 

 zich weder. 



De laatste ziekte, die ik wil noemen, is de bladziekte. 

 Op het oogenblik is de robusta nog goed bestand tegen 

 deze ziekte, maar, naar het mij voorkomt, zal het 

 niet altijd zoo blijven; de bladziekte zal zich meer en 

 meer aan de robusta passen en eindelijk haar cultuur 

 onmogelijk maken. Dit moet echter geen reden zijn om 

 geen robusta te planten; integendeel het moet juist een 

 reden zijn om thans, terwijl de cultuur nog zeer rendabel 

 is, zooveel mogelijk aan te planten. Mocht ooit de blad- 

 ziekte zoo toenemen, dat de robusta een geleidelijken 

 achteruitgang zou gaan vertoonen, dan hebben wij onder 

 de vele nieuwe koffiesoorten, in de laatste jaren op Java 

 geïmporteerd, dadelijk weder een vervanger voor haar 

 gereed. 



