EEN PAAR OPMERKINGEN NAAR AANLEIDING- VAN 

 HET ARTIKEL: „DE MANIQOBA'S", door W. 



( 'Voorkomende in Tfysmannia, zesde aflevering 1909). 



De schrijver begint zijn artikel met te wijzen op het 

 feit, dat in vroegere jaren met de cultuur van de Manihot 

 Glaziovü in verschillende landen, waaronder ook Neder- 

 lands-Indië, reeds proeven zijn genomen, die over het alge- 

 meen geen gunstige resultaten opgeleverd hebben; doch, 

 dat tegenwoordig weer berichten komen, dat de Ceara, 

 geplant in een voor zijne ontwikkeling gunstig klimaat, 

 wel rendeert. 



Daarna zegt de auteur : 



„Het is hier niet de kwestie, of de Ceara zou kunnen 

 concurreeren met de caoutchouc afkomstig van Para, Hevea 

 of Ficus elastica, voor ons klimaat heeft men geen keus. 



Hier zijn ontegenzeggelijk Hevea en in enkele gevallen 

 Ficus elastica, de aangewezen boomen." 



Naar het mij voorkomt kan deze mening op goede gron- 

 den worden tegengesproken. 



In de eerste plaats zou ik niet gaarne onderschrijven, 

 dat „voor ons klimaat" Hevea in de meeste gevallen ver- 

 kieslik is boven Ficus. 



Afgezien van de klimaatskwestie (de schrijver spreekt 

 van „ons klimaat", terwijl men toch, met het oog op 

 cultuur moeilik van één enkel klimaat kan spreken in 

 een land, waar zo zeer uiteenlopende klimaatstoestanden 

 heersen als in ons Indië, en zelfs op Java alleen, het 

 geval is) zou het mij niets verwonderen, wanneer ten slotte 

 bleek, dat de Ficus onder bepaalde omstandigheden en in 



