— 584 — 



dan een klimaat hier moet spreken), en op een niet te 

 slechte grond plant, voorts zorgt voor gezond en niet te 

 klein plantmateriaal, dit zorgvuldig in de grond brengt, 

 en voor niet te grote verwildering van het terrein, en 

 voor bescherming der cultuur tegen brand zorgt. Doet 

 men dit alles, dan kan de Ficus tegen een stootje. 



Wat nu de Hevea precies voor klimaat vereist, is voor 

 zover ik weet, nog niet geheel juist bekend. Als we een 

 vreemde boom in een land cultiveren, dan doen we dit, af- 

 gaande op gemiddelde klimaats-cijfers. De extremen ken- 

 nen we zelden. En deze onwetendheid brengt natuurlijk 

 ook een risico voor het welslagen ener onderneming mede. 



Doch, waar aan de ene kant de Ficus m. i. een veiliger 

 cultuur is op (in verhouding tot het aantal beschikbare 

 werkkrachten) grote landen, daar heeft aan de andere kant 

 Ficuscultuur op zeer kleine stukken grond boven Hevea- 

 cultuur het voordeel, dat de bereiding van het product 

 van de Ficus zo uiterst eenvoudig is, waardoor ook de 

 cultuur van deze boomsoort zelfs op zeer verspreid liggende, 

 kleine grondstukken zeer rentabel kan zijn. 



Dit echter terloops over de uitspraak, dat in Indië slechts 

 in enkele gevallen de cultuur van Ficus boven die van 

 Hevea te verkiezen zou zijn. 



Ten opzichte van de Manihot heeft schrijver nog slech- 

 ter verwachtingen, vergeleken bij de Hevea. 



Immers hij schrijft: 



„Het is hier niet de kwestie of de Ceara zou kunnen 

 concurreeren met de caoutchouc afkomstig van Para, He- 

 vea of (van) Ficus elastica, voor ons klimaat heeft men 

 geen keus." 



Daar schrijver echter in de volgende alinea de mogelik- 

 heid beaamt, dat er streken zijn, waar tengevolge van 

 te geringe regenval, of iets dergeliks, de cultuur van 

 Hevea of Ficus mislukken zou, terwijl die van Manihot 

 nog rentabel zou zijn, meen ik deze zin aldus te moeten 

 opvatten, dat, waar Hevea of Ficus groeien willen, door 



