— 588 — 



van 1 ruim 4-jarige Manihot en 2 ongeveer 7-jarige Hevea 's, 

 waarbij de Manihot, als boven omschreven werd getapt, 

 één Hevea door het aanbrengen van een visgraat, en de 

 andere door de hieronder aan te geven operatie werd 

 beroofd van zijn sap, gaf tot resultaat, dat de ene 4-jarige 

 Manihot, op een veel gemakkeliker manier, en vermoedelik 

 met veel minder beschadiging van de boom dan een visgraat 

 aansnijding veroorzaakt, ongeveer evenveel opbracht als de 

 2 Hevea 's te zamen. 



Ik tapte de tweede Hevea als volgt: 



Met het groefmes van Bowman en Northway werd in 

 2 verticale strepen, aangebracht aan tegenover elkaar ge* 

 stelde zijden van de stam, de ruwere buitenschors van de 

 boom over een lengte van ongeveer 2 meters weggenomen. 

 Daarna werd in de aldus ontstane verticale kanalen, die 

 met dat mes zo ondiep waren gesneden, dat er zonder 

 meer geen sap uitliep, verticaal zo diep geprikt met 

 de prikker van de genoemde heren, dat het sap uit 

 stroomde. Dit geschiedde dus aan twee zijden tegelijk. 

 In dezelfde groeven kan men op 2 of 3 tapdagen werken. 

 Eerst daarna trekt men een tweede stel groeven naast de 

 eerste, enz. Op deze wijze lijdt de boom vermoedelik 

 minder dan door het aanbrengen van een visgraat, en de 

 productie is wellicht niet veel minder. 



Ik ben er mij zeer wel van bewust, dat deze zeer 

 kleine proef geen voldoende bewijs levert om nu zonder 

 meer te kunnen beweren, dat de Manihot minstens even- 

 veel product geeft als de Hevea, en dat de door mij toe- 

 gepaste metode bij de tap van de tweede Hevea beter 

 zoude zijn dan de visgraataantapping. Alleen zou ik H.H. 

 planters in overweging willen geven een dergelike proef 

 te nemen. 



De schrijver haalt Cardozo aan als autoriteit op het 

 gebied van de Manihotcultuur. Zonder af te willen dingen 

 op de kennis van deze, meen ik de lezer te moeten atten- 

 deren op het feit, dat hij wel eens tegenspraak heeft 



