— 608 — 



OVER HET OPLOSBAAR MAKEN VAN, IN WATER 

 ONOPLOSBARE, PHOSPHORZUUR VERBINDINGEN 

 DOOR BACTERIËN EN GISTEN. 



Onder boven slaan den titel komt in het r Journal für Landwirt- 

 schaft" Band 57 (1909) pag. 5 eene belangrijke verhandeling van 

 Kröber voor. 



Reeds lang was uit de practijk bekend, dat zure, in het bijzonder 

 humusrijke, sterk met koolzuur verzadigde gronden, degene waren, 

 waarop eene bemesting met zelfs moeilijk oplosbare phosphaten 

 de beste resultaten oplevert. 



Het is Kröber door een groot aantal proeven gelukt, de oorzaak 

 van dit verschijnsel na te gaan, waardoor tevens van de dikwijls lijn- 

 recht tegenover elkaar staande resultaten, verkregen bij bemes- 

 tingsproeven met beendermeel en phosphaten, eene verklaring 

 kan gegeven worden. 



De verhandeling is te lang om hier geheel te refereeren, en ik 

 zal dan ook volstaan met alleen de conclusies, die de schrijver uit 

 zijne proeven trekt, hier op te geven. 



1. Bij het oplosbaar maken van, in water onoplosbare, phosphaten 

 vervullen de microben de hoofdrol. 



2. Voor het oplosbaar maken komen behalve koolzuur, ook 

 andere, door bacteriën afgescheiden zuren, als azijnzuur, boterzuur, 

 melkzuur, enz. in aanmerking. 



3. De tegenwoordigheid van stoffen als kalk, koolzure kalk, 

 koolzure magnesia, ammoniak, ammoniumcarbonaat, ijzerhydrooxyd 

 en dergelijke, verhinderen het oplosbaar maken van de phosphaten, 

 zoolang ze in overmaat aanwezig zijn. 



4 Bij vraagstukken over de phosphorbemesting speelt derhalve 

 het gehalte van den bodem aan de, in 3 genoemde, stoffen eene 

 belangrijke rol. 



5. Bij proeven met eene gecombineerde stalmest en phosphor- 

 zuurbemesting kan alieen dan het oplossen van phosphaten plaats 

 hebben, als de omzettingsprocessen van de stalmest onder het 

 vormen van zuren verloopen. 



Is de reactie daarentegen alcalisch, dan zal geen oplosbaar maken 

 plaats hebben. 



6. Voor het oplosbaar maken van de phosphaten is directe in- 

 werking der bacteriën, enz. niet absoluut noodzakelijk, daar proeven 

 hebben aangetoond, dat slappe oplossingen van organische zuren 



