— 622 — 



vertoonen ; die ziet men duidelijker op Sumatra, en beter nog 

 in Voor-Indië, in Midden- Afrika, op de Seychellen enz. Wan- 

 neer het er in 't verleden op Java hard naar toe begon te 

 loopen, was er altijd wel een of andere vulkaan bij de hand, 

 om met hevige aschregens, en lahar's, enz. de zwakke plek 

 te bedekken, en zoo het kleed weer als nieuw te maken. 

 Aangezien nu deze overdekkingen voor verschillende pun- 

 ten van Java op verschillende tijden hebben plaats gehad, 

 zoo mag men heden bijna alle mogelijke stadia van dit 

 verweeringsproces aanwezig achten, van nagenoeg onver- 

 weerd gesteente, over „tjadas" of „wadas", en laterietgrond, 

 tot ten naaste bij volkomen lateriet. En zoo vindt men 

 ze ook in werkelijkheid. 



Het is van veel belang dezen verweeringsvorm in ver- 

 band met den plantengroei en den landbouw eens wat na- 

 der te bekijken, en daarom begin ik met een algemeene 

 beschouwing. 



Uit een agronomisch oogpunt kan men het in een grond 

 aanwezige kapitaal aan plantenvoedingsstoffen verdeelen 

 in tweeërlei: lo. het gemakkelijk opneembare, vlottende, 

 rouleerende kapitaal en 2o. het vastzittende-, het reserve- 

 kapitaal; dit laatste zijn de nog onverweerde mineralen. 

 Het eigenaardige der laterietverweering is nu, dat het 

 reservekapitaal betrekkelijk gemaklijk in vlottend kapitaal 

 wordt geconverteerd; vandaar de groote hoeveelheden van 

 dit laatste, voortdurend in omloop; m. a. w. vandaar de 

 groote vruchtbaarheid van den grond, — ten minste: zoo- 

 lang er reservekapitaal voorhanden is. Maar o wee! wan- 

 neer dit op is! Want de keerzijde der medaille is, dat bij 

 dezelfde verweeringswijze het vlottende kapitaal met be- 

 denkelijke snelheid door uitwassching verloren gaat. En 

 daarmede gaat de grond als grond, als substraat voor plan- 

 tengroei voortdurend achteruit, en eindelijk te niet, zoodra 

 èn het reservekapitaal, èn het vlottende kapitaal op zijn ; 

 er groeit dan niets meer op; 't is in één woord uit met 

 de heerlijkheid. — 



