— 625 — 



de eruptief gesteenten; eenerzijds, omdat zij kwantitatief 

 zulk een groote rol spelen, andeizijds, omdat wij rekening 

 hebben te houden met de verschillende vormen, waarin zij 

 aan de verweering worden blootgesteld. 



Die vormen, welke ik hier op het oog heb, onderschei- 

 den zich niet naar den aard van het gesteente, doch naar 

 de verhouding van de massa, tot het oppervlak, hetwelk 

 zij aan de verweeringsinvloeden aanbiedt; hoe grooter 

 toch dit oppervlak bij dezelfde hoeveelheid gesteente, des 

 te sneller zal de verweering verloopen. Aldus een paar 

 grepen doende, zal ik bespreken: 



a. Het fijnste— asch en zand-puimsteen. 



b. Losse steenen — slakken. 



c Vast gesteente — groote blokken-lavastroomen, geheele 

 rotsen en bergen. 



a. Het fijnste materiaal verweert snel; de asch, waarvan 

 de deeltjes bijv. Vio of nog fijner zijn, kan natuurlijk 

 geen grootere kristallen bevatten ; en de grootere homogene 

 kristallen zijn juist de bestanddeelen, welke het langst 

 aan de verweering weerstand bieden ; dat weet ieder, die 

 wel eens opmerkte, hoeveel sneller fijne suiker in water 

 oplost, dan een kristal kandijsuiker. 



En zoo wordt de massa spoedig anders; er wordt aan- 

 stonds veel uitgewasschen, maar doordat de omstandig- 

 heden, die plantengroei toelaten al gauw zeer gunstig zijn, 

 zal er aldra een weelderige vegetatie op ontstaan, en men 

 heeft geruimen tijd den vruchtbaarsten grond, die men 

 kan denken. In dezen grond is echter met 'toogenblik, 

 dat de verweering volledig is, niet meer te zien uit welke 

 mineralen, uit welk gesteente, hij is ontstaan; de grond 

 is, wat dat aangaat, vrijwel vormloos geworden ; een homo- 

 gene menging van zéér fijne bestanddeelen; de hoofdbe- 

 standdeelen van 't gesteente: veldspaath en augiet, zijn 

 weg; klei, hydrargilliet x ), bruinijzererts- vlokjes en korrels, 

 en nog wat onveranderd zwart zand (magneetijzer of 



1) Gekristalliseerd aluinaarde-hydraat. 



