— 629 — 



oorsprong was. Wij hebben nu gezien, dat het een ver- 

 weeringsprodukt is, en wel niet alleen van vulkanisch 

 gesteente, maar ook van andere gesteenten. 



Als overgang wil ik het volgende voorbeeld aanhalen. 



Van de vulkanische uitwerpselen uit vulkanen, die dicht 

 bij zee liggen, komt een deel in die zee terecht; bakt daar 

 samen, en vormt een z. g. tuf, een zeetuf, of maritiemen tuf. 

 Gaat de vorming van dien zeetuf nogal kalm in zijn 

 werk, m.a. w. heeft de vulkaan talrijke kleine eruptiesin 

 plaats van één groote, (bijv. de Smeroein onzen tijd), dan 

 kunnen tusschen de efflaten nu en dan zeedieren bezinken, 

 en later vindt men sommige van deze in den tuf terug. 

 Men heeft dan een fossielhoudend sedimentairgesteente van 

 vulkanischen oorsprong. 



Welnu van zulk een tuf kreeg ik uit Kedoe stukken 

 (uit de diepte) welke nog nagenoeg onverweerd waren, 

 naast stukken, die volkomen gelateritiseerd waren, en rood 

 als baksteen. Alleen de er nog in zichtbare schalen van 

 zeedieren dienden als aanwijzers van de herkomst. 



Zandsteenen gewoonlijk bestaande uit kwartskorrels, 

 verbonden door een kleiachtig cement, ondergaan de late- 

 ritisatie allereerst in dien zin, dat het cement loslaat, en 

 dus een zandgrond ontstaat. Bevat nu het cement nogal 

 wat ijzer, dan wordt dit geel en rood en bakt eindelijk 

 de kwartskorrels weer aan elkaar. Bevat het cement weinig 

 ijzer, dan is het resultaat dat de klei langzaam uitwascht, 

 en de kwartskorrels ten slotte zonder cement overblijven, 

 en zand blijven, of hoogstens op den zéér langen duur tot 

 kwartsieten vergroeien. 



Zandsteenen geven meestal hoogst armoedige gronden, 

 hoewel de physische gesteldheid ervan lang niet altijd 

 kwaad is. 



Fijnere zandsteenen en zulke met meer klei, n. 1. leemsteenen 

 en kleisteenen komen nogal eens voor in de z. g. mergelétage 

 van Verbeek en verdienen dus een nadere bespreking. 



