— 639 — 



verklaart, hoe het mogelijk is, dat schrijver bij de analyse 

 van 9 Bataviaasche grasmonsters betrekkelijk weinig uit- 

 eenloopende resultaten verkreeg, dat zelfs de in het wild 

 gesneden grassen van Salatiga, Padalarang en Koeta- Radja 

 van dat te Batavia gesneden weinig bleken te verschillen. 

 Daartegenover staat echter een aanzienlijk verschil tusschen 

 het gras der genoemde plaatsen en dat van Soerabaia en 

 Banjoe Biroe, waar het gehalte aan eiwit en vet aanzien- 

 lijk geringer is. De oorzaak hiervan is het verschil in de 

 soorterj van gras in verband met de uiteenloopende groei- 

 plaatsen. 



De monsters, ontvangen van Batavia en Koeta Radja, 

 bestonden somtijds bijna geheel uit wawaderan (Isachne 

 miliacea) ; die van Salatiga en Padalarang bevatten een groot 

 gehalte aan berggras {Cynodon Dactylon, inl. naam : gerien- 

 tingan). Beide genoemde grassoorten zijn de meest ge- 

 waardeerde van die, welke hier in het wild voorkomen, 

 zij ontbraken geheel in de grassen van Banjoe Biroe en 

 Soerabaia. 



Men heeft wel eens bezwaar tegen het gebruik van wild 

 gesneden gras, omdat men daarbij geen zekerheid heeft 

 van du voedingswaarde en de kans loopt, met het gras 

 gevaarlijke infectiekiemen in den stal te brengen. Deze 

 bezwaren kunnen ontgaan worden, door het gras zelf te 

 kweeken. Wat voedingswaarde aangaat, zou voor de kust- 

 streken wawaderan, voor de hoogvlakte grientingan het 

 eerst in aanmerking komen. Beide grassen zijn echter 

 kleinbladig, zijn dus voor cultuur onvoordeelig. Beter is 

 daartoe geschikt het hier ingevoerde Bengaalsch gras 

 (Panicum maximum) dat een ruime productie levert en ook 

 door paarden gaarne gegeten wordt. De bemestingsproeven 

 van Pit (zie dit Tijdschrift 1907, p. 324) hebben geleerd, 

 dat zonder stikstofbemesting (met stalmest bijv.) de op- 

 brengst daalt. Bovendien is mij gebleken, dat zonder be- 

 mesting het eiwitgehalte terugloopt, zoodat het nood- 

 zakelijk is elk half jaar stikstofbemesting toe te passen. 



