— 654 — 



taardgeneratie) die, gelijk te verwachten was, voor het grootste ge- 

 deelte gemengde culturen voorstelden. Slechts die culturen, welke 

 op het oog geheel homogeen leken, werden als constante, zaad- 

 vaste bastaardrassen afgezonderd, terwijl ook nog in de volgende 

 generaties er op gelet werd of zij werkelijk aanspraak mochten 

 maken op de qualificatie „raszuiver". 



Met het oog op de wenschelijkheid om het aantal dusdanig uit 

 de planten der tweede bastaardgeneratie verkregen constante bastaard- 

 rassen te vergrooten, werden nog uit de evenbedoelde gemengde 

 culturen der derde bastaardgeneratie planten afgezonderd, welke op 

 geheel dezelfde wijze werden behandeld en voortgekweekt, als dit 

 geschiedde met de planten der tweede bastaardgeneratie. 



Nog moet worden aangeteekend, dat in de eerste bastaardgeneratie 

 der hier bedoelde kruising slechts één plant werd verkregen, waarin 

 dus alle bastaardproducten der daarop volgende generaties hun 

 oorsprong hebben. 



Wij gaan thans over tot de bespreking der resultaten. 



I. 



Resultaat der kruising met betrekking tot de vorm der kelkkafjes. 



Zooals uit de hierboven gegeven beschrijving van de ouderrassen 

 blijkt, bezit R. 731 de voor de variëteiten binnen de systematische 

 soort Oryza sativa L. normale kleine en smalle kelkkafjes, terwijl 

 daarentegen bij R. 733 deze kelkkafjes een abnormaal groote lengte 

 en breedte vertoonen. Dergelijke vormen met abnormaal groote 

 kelkkafjes komen op Java zoowel onder de rijst als ketanvariëteiten 

 voor; zij zijn in de litteratuur over rijstvariëteiten bekend als Oryza 

 sativa var. grandiglumis Döll (Körnicke „Arten und Variëtaten des 

 Getreides" blz. 237). De grootte dezer abnormale kelkkafjes is aan 

 zeer groote variabiliteit onderhevig. Bij onderlinge vergelijking der 

 aartjes, behoorende tot een en dezelfde pluim, vindt men, dat die 

 van de topbelft voorzien zijn van gemiddeld vrij wat grootere kelk- 

 kafjes, dan die van de basishelft. De grootere kelkkafjes zijn schuit- 

 vormig en kunnen de kroonkafjes in niet geringe mate in lengte 

 overtreffen; hiertegenover staat het geval, waarin de kelkkafjes zeer 

 klein en lijnvormig zijn, dus normaal schijnen. Deze uitersten kan 

 men aan een en dezelfde pluim constateeren. De zeer kleine, normaal 

 lijkende kelkkafjes treft men vooral aan bij de zoogenoemde onderste 

 kelkkafjes der basiskorrels. In den regel is aan eenzelfde aartje 



