— 669 — 



Men kan hier n.1. overal waarnemen, dat de kuituur van padi gogo 

 op den duur alleen met loonend resultaat gedreven kan worden, 

 door toepassing van behoorlijke grondbewerking, braak en/of 

 vruchtwisseling. Is dit misschien eensdeels toe te schrijven aan 

 de vorming en ophooping van schadelijke stoffen door de rijstplanten 

 zelf, andersdeels is die bodemmoeheid hier zeker oen gevolg van 

 uitputting van den grond. 



Het verschillende gedrag van den bodem bij den drogen en den 

 natten rijstbouw in aanmerking nemende, lag het voor de hand 

 om in het bevloeiingswater de oorzaak hiervan te zoeken. Wat 

 betreft de mogelijkerwijze door de rijstplanten gevormde vergiften, 

 zoo is het natuurlijk denkbaar dat die door oplossing en wegvoering 

 met het irrigatiewater onschadelijk worden gemaakt. Bovendien 

 moest men aannemen, dat het irrigatiewater een vruchtbaarmaken- 

 den of misschien beter gezegd, vruchtbaarheidsbehoudenden invloed 

 op den bodem moest uitoefenen. Wat deze laatste kwestie betreft, 

 zoo richtte men uit den aard der zaak de aandacht in de eerste 

 plaats op het meest in het oog vallende deel van het irrigatie- 

 water. Men zag, dat in dat water zwevende bestanddeelen, het 

 slib, voorkwamen, men zag verder ho^ dit slib zich in hoofdzaak 

 vlak naast de toevoerleidingen afzette en dat juist dsar hot padige- 

 was het wel'gst stond en veelal ook het meeste produkt opleverde. 

 Bovendien waren uit andere landen voorbeelden bekend van de 

 onvergelijkelijk vruchtbaarmakendo eigenschappen van het met het 

 water medegevoerde slib. Ik behoef in dit opzicht slechts te herin- 

 neren aan het klassieko voorbeeld van het Nijldal Hare terecht 

 beroemde vruchtbaarheid heeft de, e streek uitsluitend te danken 

 aan het slib, dat de Nijl elk jaar bij hare overstroomingen langs 

 een uitgestrekt gebied ter weerszijden van hare oevers afzet. 



Verschillende eigenaardigheden, die zich op sawahgronden voor- 

 doen konden dan ook gereedelijk verklaard worden uit die afzetting 

 van het slib. Echter kwam het ook voor, dat het bevloeiingswater 

 slechts weinig of geen slib bevatte en dat dat water toch evenzeer eene 

 dergelijke werking op den bodem uitoefende als ander slibrijk water 

 en dat was onmogelijk door dat beetje aangevoerd slib te verklaren. 

 Dit kwam eenvoudig door het feit, dat men te weinig aandacht 

 had geschonken aan de in het water voorkomende opgeloste be- 

 standdeelen. Men achtte n.1. wegens de geringo concentratie, die 

 het bevloeiingswater in den regel bezit, den invloed van do opge- 



Teysra. XX. 44 



