- 670 - 



loste bestanddeelen van geen belang voor het behoud van de bodem- 

 vruchtbaarheid. In mijn opstel „Bijdrage tot de kennis van den 

 invloed van bevloeiing op den Bodem" heeft men kunnen zien, 

 dat men dezen faktor ten onrechte verwaarloosd beeft. Aanstonds 

 zullen wij op deze zaak nog nader terugkomen. 



Alvorens op ons onderwerp door te gaan, moeten wij, misschien 

 voor enkele lezers overbodig, eerst in het kort de in de landbouw- 

 scheikuude onder den naam van de wet van het minimum bekend 

 staande grondstelling even toelichten. Wij weten, dat er in den bodem 

 stoffen voorkomen, die voor den plantengroei onontbeerlijk zijn. 



Het in te geringe hoeveelheid aanwezig zijn van elk dier plan- 

 tenvoedingsstoffen op zich zelf heeft een schadelijken invloed op 

 de productie der plan ten massa. Wanneer een dier stoffen in onvol- 

 doende hoeveelheid in den bodem voorkomt, dan kan het te kort 

 hieraan niet vergoed worden door het in den grond brengen van 

 andere plantenvoedingsstoffen. De groei en de -productie der planten 

 hangt geheel af van de naar verhouding in de geringste hoeveelheid 

 voorkomende voedingsstof. Deze regel wordt nu de wet van het 

 minimum genoemd. In anderen vorm uitgedrukt luidt zij : De in het 

 minimum aanwezige voedingsstof bepaalt de grootte van de productie. 



Ik wil er hier meteen even op wijzen, dat deze wet niet alleen 

 betrekking beeft op de plantenvoedingsstoffen, maar dat zij evenzeer 

 geldig is voor allo faktoren, die voor den plantengroei onmisbaar 

 zijn. Hierdoor wordt het ons duidelijk, dat er aan de productie- 

 verhooging door toepassing van steeds zwaardere bemestingen een 

 grens moet zijn. Wij hebben rt.1. een voorname factor, die voor 

 den plantengroei onontbeerlijk is, niet ia de hand, n.1. het zonlicht. 

 In de praktijk kunnen wij aan de hoeveelheid licht, die ons ten 

 dienste staat, niets veranderen. 



Zoodra wij dus door rijkelijke bemesting het licht tot den in het 

 minimum verkeerenden factor hebben gemaakt, bereiken wij met 

 een verdere bemesting natuurlijk geen productieverhooging. Door- 

 dat wij den genoemden factor niet naar believen kunnen veranderen, 

 kunnen wij deze in onze verdere beschouwingen buiten bespreking 

 laten en behoeven wij alleen rekening te houden met de Li den 

 bodem aanwezige plantenvoedingsstoffen en de veranderingen die 

 de hoeveelheid hiervan ondergaat tengevolge van de padikultuur. 



De voornaamste plantenvoedingsstoffen, waar wij in het algemeen 

 rekening mee hebben te houden, zijn stikstof, phosphorzuur en kali. 



