— 671 - 



Bij eiken padioogst onttrekken wij eene zekere hoeveelheid van 

 die stoffen aan den bodem, doch daartegenover staat, dat wij door 

 het tijdens de kuituur op de sawahs gebrachte irrigatiewater ook 

 bepaalde kwantiteiten van die stoffen terugkrijgen. Het komt er 

 nu maar op aan, dat wij uitmaken, hoeveel er met eiken oogst 

 uit den grond gehaald en hoeveel er door de bevloeiing aan den 

 bodem wordt teruggegeven. Wat de kali en het phosphorzuur 

 betreft, zoo kunnen wij uit het verschil van die twee factoren 

 inderdaad berekenen met welke hoeveelheden van die stoffen de 

 bodem verrijkt, dan wel verarmd wordt, tenminste als wij afzien 

 van hetgeen na den padioogst door het eventueel vallende regen- 

 water uit den bodem wordt wegge wasschen. Wat den stikstof 

 echter betreft, staan de zaken eenigszins anders. In den bodem 

 toch komen organismen voor, die de eigenschap bezitten om de 

 vrije stikstof uit de lucht vast te leggen, zoodat dus de bodem- 

 voorraad vergroot wordt, daarentegen komen er andere organismen 

 voor, die juist de tegengestelde eigenschap bezitten, n.1. om de 

 stikstofverbindingen te ontleden onder vorming van vrije stikstof, 

 die als zoodanig niet door de planten benut kan worden en dus 

 verloren gaat. Het ligt niet op mijn weg, om hier er nader op 

 in te gaan, onder welke condities deze organismen hunne work- 

 zaamheid verrichten, men begrijpt echter dat uit het verschil van 

 de door den oogst onttrokken en door de bevloeiing aan den grond 

 teruggegeven hoeveelheden van dit bestanddeel niet zoo maar 

 berekend kan worden of en met hoeveel de bodemvoorraad vergroot 

 of verkleind wordt. Voor ons doel kunnen wij echter in hoofdzaak 

 de werking van die organismen voorloopig buiten beschouwing laten. 



Wij zullen er thans toe over gaan om te trachten door berekening 

 uit te maken, welk bestanddeel het is, dat bij de rijstkultuur de 

 meeste kans heeft om het eerst in het minimum te komen en kunnen 

 aan de hand daarvan nagaan welke bemesting voor de rijstkultuur 

 het eerst in aanmerking komt. 



Hier te lande bedraagt de padiproduktio gemiddeld 25 pikols 

 per bouw. Wij zullen echter als basis voor onze berekening eene 

 gemiddelde produktie van 30 pikols aannemen, omdat laag geschat, 

 dit produkt inderdaad gemaakt wordt in de streken, over welker 

 slibcijfers wij kunnen beschikken. 



De gemiddelde samenstelling van de padi, voor zoover het de 

 genoemde plantenvoedingsstoffen betreft, is : 



