— 673 — 



Stikstof 0.45 %, Kali 0.45 % en Phosphorzuur 0.7 % zoodat 

 met het slib per bouw sawah worden aangevoerd: 10.6 K.G. Kali, 

 10.6 K.G. Stikstof en 16.5 K.G. Phosphorzuur. 



Zooals wij uit mijn bovengenoemd opstel konden zien, werden aan 

 oorspronkelijk in opgelosten vorm in het irrigat : ewater voorkomende 

 bestanddeelen in de sawah vastgelegd 0.7 K.G. Stikstof, 25 K.G. Kalt 

 en 0.7 K.G. Phosphorzuur, natuurlijk weer per bouw sawah. In totaal 

 wordt dus de bodem verrijkt met 11 3 K.G. Stikstof, 35.6 K.G. Kali en 

 17.2 K.G. Phosphorzuur. Vergelijken we nu de door den oogst aan 

 den bodem onttrokkene en met het irrigatiewater in den bodem 

 teruggebrachte hoeveelheden dezer stoffen, dan zien wij, dat kali 

 en phosphorzuur in belangrijk grooter hoeveelheden in den bodem 

 worden aangevoerd, dan daaraan onttrokken. Hieruit volgt, dat 

 men door voortgezette rijstkultuur den bodemrijkdom aan deze 

 bestanddeelen telkens vergroot. 



In de praktijk is dit natuurlijk slechts tot op zekere hoogte het 

 geval. Hier heeft men toch te doen met uitwasschingsprocessen 

 door den regen en bovendien zoude die verrijking ook bij hot 

 uitblijven van den regen niet steeds zoo doorgaan. Ik merkte in 

 mijn reeds meermalen genoemd opstel n 1. op, dat er eene even- 

 wichtstoestand tusschen den grond en het bevloeiingswater optreed', 

 waarbij dus evenveel door het water uit den grond wordt opgelost 

 als door den gron 1 uit het water geabsorbeerd. Di« evenwichts- 

 toestand hangt nu af van de samenstelling en eigenschappen van 

 den grond en van het water. Wanneer wij dus de hoeveelheid 

 kali en phosphorzuur s'eeds door zouden vergrooten, dan wordt 

 ook de evenwichtstoestand tusschen grond en water eene andero 

 en is het te begrijpen, dat de bodemverrijking op een zeker moment 

 ophoudt, doordat door het water evenveel uit den grond wordt 

 opgelost, als door den grond geabsorbeerd Hoever de bodemver- 

 rijking aan de genoemde bestanddeelen zal gaan, is dus niet maar 

 zoo eenvoudig uit te maken, men kan echter wel met veel waar- 

 schijnlijkheid zeggen, dat het niet de kali en het phosphorzuur 

 zullen zijn, die het eerst in het minimum zullen komen. Anders 

 daarentegen echter staat het weer met den stikstof. Hierbij zien 

 wij, dat met den oogst belangrijk meer voor den bodem verloren gaat 

 dan er door het bevloeiingswater weer in wordt gebracht. Dit is 

 natuurlijk in veel sterkere mate het geval wanneer het stroo wordt 

 verbrand, dan wanneer dat niet gebeurt. 



