— 681 — 



verhaast den overgang; door een verhitting tot een paar 

 honderd graden bereikt men bijv. in weinige minuten, 

 een eindpunt waar de natuur bij „de gewone temperatuur'' 

 minstens evenveel eeuwen voor noodig heeft. 



Een roode lateriet gaat — dit volgt, dunkt mij voldoende 

 uit 't bovenstaande — nimmer vanzèlf weer terug tot 

 geelen; evenmin als eenmaal troebel glas van zelf weer 

 helder zou worden. Maar — onder een sterke vegetatie is 

 het mogelijk, dat een deel van den rooden ijzeroker oplost, 

 en elders opnieuw neerslaat als geele oker; dit gebeurt 

 dan echter op een geheel andere plaats, bijv. een heel eind 

 dieper, of aan de uitmonding van bronnen, omdat waar 

 oplossing van het ijzer plaats heeft, gewoonlijk zoodanige 

 condities heerschen, dat van een gemaklijk weer neerslaan 

 weinig sprake is. 



Zoo mogen wij dus de vraag: waar en hoe laat zich 

 gele laterietgrond verwachten? — nader aldus beant- 

 woorden: In jonge formaties, in betrekkelijk koele en 

 zeer vochtige streken. Over 't algemeen zal hij vruchtbaar- 

 der zijn, dan de roode; hij is jonger, dus minder uitgewas- 

 schen; bevat meer humus, en tevens geele ijzerhydroxyden 

 die evenals de humus in staat zijn, nuttige bestanddeelen vast 

 te leggen, hetgeen de roode lateriet veel minder goed kan. 



Het zijn weer in de eerste plaats de eruptief gesteenten, 

 die op Java aan dezen verweeringsvorm het meest gelegen- 

 heid geven, zijn werking te demonstreeren. Van de op 

 blz. 625 genoemde vulkaanprodukten, leveren aschenzand 

 een gelijkmatigen geelen grond, die in zijn bovenlaag 

 donkergekleurd, bruin tot zwartbruin, is, door de aanwezige 

 humus. Diep kan de grond niet zijn, aangezien dan allicht 

 zoodanige omstandigheden gaan heerschen, dat de grond gaat 

 opbleeken tot een wit, ijzervrij produkt, hier op Java in de 

 wandeling natuurlijk weer padas of wadas of tjadas genoemd. 

 Overigens, tegen den tijd dat de verweering diep doordringt, 



