— 685 — 



den, ten opzichte der verweering heeft zij hare waarde 

 behouden. Zonder water verweert een gesteente chemisch 

 niet, d. w. z. de mineralen blijven de mineralen die zij wa- 

 ren; er komen geen andere voor in de plaats. Wél kan 

 zulk een gesteente physisch verweeren, maar dat is wat 

 anders. Bijv. kan een blok gesteente fel verhit worden 

 door de zon, en in de navolgende nacht zoo sterk afkoe- 

 len, dat er schalen van afspringen die later nog weer tot 

 gruis uiteenvallen. Maar de zoo verkregen fragmenten blij - 

 ven, saamgevoegd, het oorspronkelijk gesteente; door hun 

 fijne verdeeling zou men ze echter toch grond moeten noe- 

 men; grond zonder water; woestijngrond. Sub V zal ik een 

 voorbeeld hiervan op Java vermelden. 



Merkwaardig zijn deze gronden zeker, omdat de natuur 

 ze den mensch als volkomen onvruchtbaar, ongerept ter- 

 rein aanbiedt; slaagt de mensch er in, er water op te 

 brengen, dan verkeert hij ze plotseling in hoogst vrucht- 

 bare gronden, die de wereld verbazen door hun onverwachte 

 opbrengsten (Californie !) Maar helaas is dat opbrengen 

 van water meestal een vrome onvervulbare wensch ! 



* 



* * 



Wanneer wij nu, — aan het eind gekomen van het tot 

 hier toe besproken overzicht, — klaar waren, zou de zaak 

 betrekkelijk eenvoudig zijn. De lezer zal echter reeds lang 

 begrepen hebben, dat het bovenstaande alleen slaat op 

 gronden, gevormd ter plaatse waar het moedergesteente lag, 

 z.g. primaire, of beter gezegd residuaire gronden. 

 En zoo blijven nog ter bespreking over : de gronden, ontstaan 

 uit verplaatste verweering s-produkten, de z.g. secundaire 

 gronden. Soms spreekt men van verplaatste gronden ; doch 

 deze uitdrukking lijkt mij verwarrend, waar de grond 

 als zoodanig niet verplaatst is, doch door bijeenvoeging, 

 ophooping, van van elders aangevoerde materialen is ge- 

 vormd. Overigens wordt de rubriek aanstonds in onder- 

 deelen gesplitst naar de vervoermiddelen der bouwstoffen 



