— 695 — 



uit dit oogpunt de zaden van enkele Leguminosen ; 

 van een zestal katjang soorten is daarom in de tabel 

 de scheikundige samenstelling vermeld. De belangrijkste 

 hiervan is de katjang tanah (Arachis hypogaea), het loof 

 waarvan hierboven reeds als uitnemend diervoedsel is 

 vermeld. De olierijke zaden zijn als zoodanig weinig ge- 

 schikt voor de paardenvoeding ; toch leveren zij een voedsel 

 van bijzondere beteekenis voor Java. De perskoek n.1. 

 die achterblijft bij de oliebereiding (katjang-boengkil), is 

 een hoog te waardeeren krachtvoedsel, dat een belangrijk 

 gehalte aan goed verteerbaar eiwit bezit. Een toeslag van 

 bijv. eeL half K.G. katjangboengkil aan het dagelijksch ra- 

 tion van een paard doet de hoeveelheid eiwit en vet daarin 

 met resp. ruim 200 gr. en 90 gram toenemen. Daar nu 

 het Indische ration voor een groot paard 3 / 4 — 1 K. G. 

 totaal eiwit en 0.25 — 0.3 K. G. vet bevat, zal men inzien, 

 dat de betrekkelijk geringe hoeveelheid katjang-boengkil 

 eene aanzienlijke vermeerdering van deze bestanddeelen 

 veroorzaakt. 



Ik kan niet nalaten hier te waarschuwen tegen twee 

 gevaarlijke veranderingen van katjang-boengkil, n. 1. het 

 beschimmelen en vermengen met djarak-boengkil (evenals 

 katjang-boengkil wel voor stikstofmest gebezigd). In Eu- 

 ropa zijn na het gebruik van beschimmelde, zoowel als 

 met Ricinus- (djarak-) perskoek vermengde, aardnootkoeken 

 vergiftigingen met doodelijke afloop voorgekomen. 



De keuring van katjang-boengkil op eiwitgehalte, zoowel 

 als op zuiverheid, door een der ouderzoekings-laboratoria, 

 zal dikwijls onaangename verrassingen kunnen voorkomen. 



In aansluiting met het over katjang-boengkil medege- 

 deelde wil ik nog kort eenige andere oliezaden en hunne 

 perskoeken bespreken. Eerstens de klapperampas, dat zijn 

 de resten van het kiemwit van de klappernoot, die na de 

 olie-bereiding achterblijven. Wordt de olie gewonnen door 

 hydraulische persing, dan heeft de ampas ongeveer de 

 hieronder voor coprah-koeken vermelde samenstelling. 



Teysm. XX. 46 



