— 722 — 



bijgevolg ook de hoeveelheid in den grond vastgelegde 

 plantenvoedingsstofïen. Wij zien dus hieruit, dat zoowel 

 door de geringere slibafzetting als door de geringe absorptie 

 van de in het water opgeloste bestanddeelen de mindere 

 vruchtbaarheid en dus ook de geringere produktie van de 

 achtergelegen sawahvakken verklaard kan worden. Ten 

 slotte komt daar vermoedelijk nog een derde faktor toe 

 bijdragen, n.1. de drainage. Het drainagewater is begrij- 

 pelijkerwijze afkomstig van het over de sawahs stroomende 

 water. Nu wil het ongeluk, dat het water bij het stroomen 

 over den sawah in temperatuur stijgt, door de bestraling der 

 zon. Tengevolge daarvan neemt het zuurstofgehalte af en 

 wordt de bodemlucht naar verhouding koolzuurrijker. Het 

 koolzuurgehalte van het drainagewater uit de achtergelegen 

 sawahvakken zal dus ook grooter zijn dan dat van de met 

 het versche water bevloeide vakken. Nu lost, zooals bekend, 

 koolzuurhoudend water meer uit den bodem op dan gewoon, 

 en zoo zal dus grond der eerstgenoemde vakken ook meer 

 uitgeloogd worden, dan de laatste, zoodat ook hierdoor 

 het produktievermogen moet verminderen, hoe verder men 

 zich van de invoeropeningen verwijdert. De proeven, die 

 nu in gang zijn, zullen uitmaken, of deze theoretische 

 beschouwing juist is. 



Men ziet licht in, van welk groot praktisch belang het 

 bovenstaande zijn kan. Het kan n.1. zeer goed voorkomen, 

 dat de versch water ontvangende sawahvakken door de 

 bevloeiing zoodanig verrijkt worden, dat bemesting daar 

 overbodig wordt, terwijl men op de achtergelegen vakken 

 steeds zwaardere bemestingen moei gaan toepassen en er 

 misschien in enkele gevallen toe zal moeten overgaan om 

 naast de gebruikelijke stikstof mest ook nog phosphorzuur- 

 bemestingen te gaan toepassen om maximale produkties 

 te verkrijgen. Bij kultures, die op sawahgronden worden 

 gedreven, en waarbij groote sommen voor bemesting wor- 

 den uitgegeven, zou men hierin misschien aanzienlijke 

 besparingen kunnen vinden. 



