- 744 - 



In verband met deze cijfers zegt Dr. Kuypek in genoemd 

 reisverslag: „In &, c en d een toenemen der ziekte bij groo- 

 teren gadoeaanplant, maar in het ongunstigste geval van 

 b. bedraagt de mislukking nog slechts \ van de gegadoede 

 oppervlakte ; e, f, g en h met zeer belangrijke gadoeaan- 

 plantingen zien van deze uitgestrektheden resp. 30, 35, 

 45 en 80% mislukken, een belangrijk ongunstiger verhou- 

 ding dan zelfs &, welk verschijnsel waarschijnlijk is toe 

 te schrijven aan de slechte hoedanigheden van den bodem. 



Eigenaardig staat hiernaast a, met een kleinen gadoe- 

 aanplant op vulkanischen bodem, maar ten opzichte van 

 dien gadoeaanplant een ongunstig ziektecijfer. Dit ver- 

 schijnsel vindt echter zijne verklaring in het feit, dat de 

 sawahs, welke in dit district in den Oostmousson met 

 padi worden beplant, voor het grootste gedeelte diepe 

 terreininzinkingen zijn, welke eene slechte afwatering heb- 

 ben en buitendien ook nog dikwijls last van welwater 

 ondervinden, zoodat deze terreinen op de meeste plaatsen 

 nooit droog komen, terwijl er zelts op vele dier plaatsen 

 moeite wordt gedaan ze nat te houden in het belang van 

 de mendongkultuur". 



Tot zoover het verslag van Dr. Kuyper. Eet zal wel 

 geen nader betoog behoeven, dat het bovenstaande eene 

 fraaie illustratie vormt op het te voren door mij aange- 

 voerde, vooral wanneer men daarbij nog in aanmerking 

 neemt, dat het vorige jaar, toen weinig of geen gadoe werd 

 aangeplant ook van mislukking weinig sprake was. 



Eveneens is het uit het voorgaande te begrijpen, waarom 

 op goed doorlaatbare gronden de schadelijke werking van 

 deze kuituur wijzen veel geringer zal zijn dan op zware 

 gronden en zelfs in vele gevallen achterwege kan blijven. 



Bier toch draineeren belangrijke hoeveelheden water door 

 den bodem en het laat zich goed hooren, dat de daarin op- 

 geloste zuurstof wel voldoende is om eene dergelijke ver- 

 gaande bodemverrotting als waarvan hierboven sprake was 

 te voorkomen. Toch lijkt het mij zaak om in alle geval de 



