— 750 — 



gevolgen. Ook op gronden, die wel groote hoeveelheden 

 planten voedingsstoffen bevatten, doch in niet voor de plan- 

 ten toegankelijken vorm, werkt de koolzure kalk gunstig, 

 doordat het een deel dier voor de planten ontoeganke- 

 lijke voedingsstoffen in assimileerbaren vorm omzet. Hier- 

 in ligt echter ook het gevaar van voortgezette kalk-be- 

 mesting. De overmaat der in oplosbaren vorm omgezette 

 plantenvoedingsstoffen, die dus niet door de planten ver- 

 bruikt wordt, gaat dan door uitspoeling met het irrigatie- 

 water verloren. De grond wordt dus daardoor absoluut 

 armer en ten slotte helpt kalkbemesting ook niet meer, 

 maar moet men zijn toevlucht gaan nemen tot zware be- 

 mestingen met direkte meststoffen. 



Bovendien is in Japan en in Hawai gebleken, dat kalk- 

 bemesting op sawahs dikwijls schadelijk werkt. Er bestaan 

 aanwijzingen, dat de rijst een eenigszins zuur medium 

 voor haren groei verkiest; indien dit inderdaad door nadere 

 onderzoekingen bevestigd wordt, dan is het duidelijk, dat 

 bemesting met koolzure kalk niet gunstig kan werken, 

 doordat het het ontstaande humuszuur in den bodem neutra- 

 liseert. In het algemeen zal het dus wel zaak zijn, om bij 

 bemesting met het filtervuil van carbonatatiefabrieken de 

 noodige voorzichtigheid in acht te nemen. 



Het andere afvalprodukt der suikerfabrieken, dat in 

 sommige gevallen als bemestingsmiddel wordt toegepast 

 is de melasse. Hieronder verstaat men de bij de fabriek- 

 kage overblijvende stroop, waaruit praktisch geen suiker 

 meer is te winnen. 



Gemiddeld bevat de melasse 20% water, 8% asch en 

 72% organische stoffen. De melasse bevat slechts weinig 

 phosphorzuur, het stikstof gehalte bedraagt gemiddeld 0.25% o 

 en het kaligehalte ongeveer 4%. Uit deze cijfers zien wij 

 dat de melasse weer in hoofdzaak werkzaam zal zijn als 

 stikstofmest en als organische stofbemesting. 



De melasse wordt in hoofdzaak op 2 verschillende ma- 

 nieren als mest gebruikt. In de eerst plaats brengt men 



