— 761 — 



variëeren zeer in grootte, zoodat men nu eens van grof 

 zand, dan weer van onvoelbaar stof, kan spreken. De 

 kalkkorrels lossen gedurende het transport voortdurend op, 

 waardoor zij zeer volkomen afgerond worden, en uiterst 

 fijne korreltjes in het geheel niet voorkomen. Bij de klei 

 kan men nauwelijks meer van deeltjes spreken ; meestal 

 zijn ze zelfs met de sterkste vergrooting van een mikros- 

 koop nog niet als afzonderlijk van elkaar te onderscheiden. 

 Anders wordt dit, wanneer de hoeveelheid opgeloste stof 

 in het rivierwater toeneemt: bij zekere concentratie toch 

 begint de klei uit te vlokken, d. w. z. die ultra-mikroskopi- 

 sche deeltjes plakken samen tot kloddertjes, die nu verder 

 zich als grootere deeltjes gedragen, en bezinken kunnen 

 evenals zand ; bij de klei in haar eersten toestand was van 

 bezinken echter geen sprake. 



De verhouding dezer drie bestanddeelen in het slib ten 

 opzichte van elkaar is nu van grooten invloed op den 

 aard der afzettingen. 



Soms is de kwarts verre overheerschend, terwijl de 

 klei in ondergeschikte hoeveelheid voorhanden is. Ont- 

 breekt nu de kalk vrijwel, dan krijgt men alluvium, 't 

 welk in hoofdzaak uit fijn kwartszand en kwartsstof be- 

 staat. De klei komt n. 1. in het, weinig kalk bevattende 

 water niet recht tot bezinking. Zoo stel ik mij voor, dat 

 vele dier uiterst onvruchtbare gronden in Rembang, enz. 

 zijn ontstaan. Is echter naast veel kwarts ook voldoende 

 kalk voorhanden, om de klei uit te vlokken, dan bezinken 

 ze alle drie, en men krijgt veel vruchtbaarder gronden, 

 n. L kalkhoudende leemgronden. Wel moet men met deze 

 gronden in 't oog houden, dat verlies van de kalk, — 't 

 zij door uitwassching door regen, 't zij door „uitboeren", 

 't zij door bevloeiing met slibarm-, kalkarm water, — vrij- 

 wel de ondergang der vruchtbaarheid wordt; niet om 't 

 gebrek aan plantenvoedsel, maar om den achteruitgang 

 der physische gesteldheid: de grond slibt toe, de wortels 

 der planten hebben geen lucht meer, en de eindelooze 



