— 762 - 



reeks berichten over „ziekte in 't gewas" neemt een aan- 

 vang (Demak?). 



Tot zekere hoogte neemt dit euvel toe met de meerdere 

 vervanging van kwarts door klei; maar over die grens heen 

 wordt de toestand weer beter, omdat dan de grond krachtens 

 de aanwezige klei, — die de eigenschap heett om met water 

 op te zwellen, en bij indroging in te krimpen — in den dro- 

 gen tijd scheurt, en aldus aan de lucht toegang verleent. 



Is de kwarts maar in geringe hoeveelheid voorhanden, 

 dan zal bij voldoende aanwezige kalk een zware kalk- 

 houdende klei bezinken, maar toch geen ongunstige cul- 

 tuurgrond. Door uitwassching gaat deze grond echter in 

 onhandelbare zware klei over. 



Heeft men ten slotte bijna uitsluitend klei zonder veel 

 kwarts of kalk, dan bezinkt er maar weinig van ; bijna alles 

 gaat door naar zee. Wat er dan mee geschiedt, zien wij 

 aanstonds bij 



De Zee- afzetting en. 



Afgezien van koraalbanken, die om Java slechts een 

 ondergeschikte rol spelen, zet de zee vrijwel alléén af, wat 

 haar door de rivieren wordt toegevoerd, en dit nog maar 

 gedeeltelijk. 



Boven werd reeds gezegd, hoe een zekere dosis opge- 

 loste stoffen in 't water de zwevende klei tot vlokken 

 kan brengen. Wat nu in zoetwater gebeurt door een ze- 

 ker gehalte aan kalk-, of humusverbindingen, geschiedt in 

 zeewater nog veel sterker door het zoutgehalte: de klei 

 vlokt zóódanig, dat zij zelfs tot bezinking kan komen bij 

 grooter stroomsnelheid, dan die, welke in den benedenloop 

 der rivier het zoete water bezat, dat haar naar zee voerde. 

 Maar dat neemt niet weg, dat in een zware branding van 

 bezinken dier gevlokte klei toch geen sprake kan zijn, 

 en dus langs Java's Z.-kust alléén klei kan bezinken achter 

 de eilanden, waar de branding gering is. Overigens be- 

 inkt langs de Z. kust alleen zand, of liever: dit zware 



