— 763 — 



zand wordt door de branding op het strand geworpen. Aan 

 de N.-kust daarentegen, en in straat Madoera, waar de 

 branding zeer onbeduidend is, heeft voortdurend landaan- 

 groeiing plaats, en bezinken groote massa's zeeklei. 



Deze zeeklei onderscheidt zich nu nog in verschillende 

 opzichten van rivierklei, al zijn beide ook oorspronkelijk 

 gelijk geweest, d.w.z. door dezelfde rivier uit het bergland 

 afgevoerd. Ëenerzijds toch, neemt de klei, alvorens in het 

 zeewater te vlokken en te bezinken, uit dat zeewater, — 

 hetwelk eene, aan talrijke zouten betrekkelijk sterke oplos- 

 sing is, — allerlei verbindingen op door absorptie, door op- 

 pervlakkige vastlegging; en neemt aldus deze stoffen mee 

 in het sediment. Andererzijds leven er in het zeewater 

 talrijke organismen, welke na hun dood met de klei mee 

 tot bezinking komen. En zoo kan het ons niet verwon- 

 deren, dat de, met arme rivierklei correspondeerende zee- 

 klei rijker aan kalk, kali, magnesia, en organische stof is. 



Maar — al mag uit 'n chemisch oogpunt de zeeklei aldus 

 dikwijls de meerdere zijn, physisch wint de rivierklei het 

 voor menige kuituur op grond van haar grooter zandge- 

 halte, waardoor de grond lichter en luchtiger wordt 



Dat de zee geen klei kan afzetten boven zeepeil, spreekt 

 van zelf, zal men zeggen. Maar dan is de vraag gewettigd : 

 hoe komt dan hier en daar de zeeklei boven den water- 

 spiegel te liggen, zoodat men er landbouw op drijven kan ? 

 In Nederland heeft men ook landbouw op zeeklei, maar 

 dat zijn kleipolders, wier niveau voor 't grootste deel on- 

 der den zeespiegel gelegen is. Hier heeft men geen pol- 

 ders. Maar wat men hier wel heeft, dat is strandver- 

 schuiving, zoodanig dat 't land ten opzichte der zee gelei- 

 delijk hooger komt te liggen, dat de zee zich langzamerhand 

 terugtrekt. En dan komt de zeeklei natuurlijk boven water. 

 Toch moet men aan deze beschouwing niet al te veel hechten, 

 want veel, wat door menigeen als zeeklei wordt beschouwd, 

 heeft weliswaar een ondergrond van zeeklei, maar is toch 



