— 768 — 



stoffen bezinken tegelijkertijd met den plantenafval, — naar 

 die mate wordt de grond van witgrijs al donkerdergrijs, en 

 eindelijk, wanneer bijna niets dan plantenafval in het stil- 

 staande, of zeer langzaam stroomende water bezinkt, heeft 

 men veenvorming. Deze laatste is echter, voor zoover mij be- 

 kend, hier op Java maar weinig tot haar recht gekomen. 

 Ik geloof, als een der hoofdredenen de vulkanische werk- 

 zaamheid te mogen aanmerken, welke met verwerpingen, 

 dus plotselinge veranderingen der hydrologische condities, 

 en met overdadige aschregens, het rustige verloop van het 

 veenvormingsproces telkens en telkens weer heeft gestoord. 

 Zoo is het hier bijna nergens tot vorming van echte veen- 

 gronden gekomen, gelijk zij bijv. op Sumatra veel meer en veel 

 typischer voorkomen. Maar wel vindt men op talrijke 

 plaatsen moerasgronden (rawahgronden), die hun verwant- 

 schap met veen laten blijken door een zwarte kleur, en 

 de karakteristieke lucht van brandende turf, wanneer ze 

 gegloeid worden. De organische stof dezer rawahgronden 

 heeft evenals klei een groot absorptievermogen voor aller- 

 lei plantenvoedingsstoffen, en verbetert den grond phy- 

 sisch, door hem losser te maken. Daarom zijn drooggeleg- 

 de rawahgronden dikwijls zeer goede en vruchtbare gron- 

 den, die niet spoedig uitgeput zijn. 



Ettelijke voormalige meren op Java zijn thans vruchtbare 

 vlakten. In de meeste gevallen heeft er opvulling plaats 

 gehad door eene in 't meer uitmondende rivier, die veel 

 steenen, zand en slib meebracht, en die later, na verhoo- 

 ging van 't niveau, ergens over den rand liep, dezen over- 

 laat verder uitschurende, tot dat het meerniveau zóódanig 

 was gedaald, dat — het geen meer meer was, maar een 

 drooggeloopen vlakte, waar aan één zijde een rivier in 

 kwam, die aan de andere zijde er weer uitliep. Men zal 

 echter begrijpen, dat zoolang het meerniveau langzaam 

 stijgende was, langs den zoom ervan zich een flora van 

 waterplanten moest ontwikkelen, die geleidelijk land- 

 waarts in verhuisde, maar op hare vorige standplaats aller- 



