— 769 - 



lei plantenafval achterliet. Later, toen de afloop zich al 

 dieper en dieper inschuurde, moest zich deze moerasflora 

 natuurlijk weer geleidelijk terugtrekken, in verband met 

 de daling van het waterniveau, en liet zij weer allerlei 

 organische afval achter op het nu drooggeloopen land. Ein- 

 delijk was er zoo van het meer weinig anders meer over 

 dan een centraal moeras op het laagste punt, totdat ook 

 dit zijn karakter van moeras verloor. Maar het is duide- 

 lijk, dat de geheele voormalige meerbodem zoo al niet 

 bedekt met-, dan toch gemengd met veenachtige produk- 

 ten wezen moet, en dit verklaart in zoo vele gevallen de 

 zwarte kleur; dezelfde dus als van den rawah- grond. 



Hebben de afzettingen langs de kust plaats, dan is 't 

 verschil van deze met de vorige dat zij uit zeewater bezin- 

 ken, terwijl de boven reeds beschreven rawah-gronden in zoet- 

 water tot stand komen. De zeeklei is daardoor als subhy- 

 drogene vorming grijs van kleur, en nimmer geel of rood T 

 maar andererzijds ook zelden donker van kleur, omdat 

 over 't algemeen de afzetting van bleek anorganisch ma- 

 teriaal in verhouding tot die van zwarte organische stof 

 zooveel sterker is, dan in moerassen of langs meren ; in zee- 

 water ontwikkelt zich immers nooit zulk een intensieve 

 plantengroei als in een landmoeras. 



Zeeklei is dus in verhouding tot rawahklei over 't al- 

 gemeen armer aan organische stof en daarom bleeker T 

 maar daarvoor is zeeklei veelal weer rijker aan door ab- 

 sorptie verkregen kali, kalk, magnesia, phosphorzuur, en 

 andere anorganische stoffen uit 't zeewater. 



Ik mag deze beschouwingen over subhydrische verwee- 

 ring en subbydrogene gronden niet afsluiten, zonder een 

 kleine waarschuwing. 



De mensch heeft op Java vele gronden, die boven het 

 grondwater, dus in tegenwoordigheid van zuurstof, gevormd 

 zijn, (naar analogie wellicht saperhydrogene-, of subaerogene 

 gronden te noemen, ontstaan door superhydrische of subae- 



