— 47 — 



wenschen overliet en alleen eene groote productie de meel-berei- 

 ding loonend maakt. Totdat men de middelen gevonden zal heb- 

 ben de vruchtproductie in een aanplant even hoog op te voeren 

 als bij geïsoleerd staande pisangstoelen, zal men voorzichtig doen 

 de cultuur uitsluitend te drijven met het oog op de vezelproduc 

 tie. Wijl het hier een cultuur geldt, die na betrekkelijk korten 

 tijd reeds product afwerpt, lijkt zij mij, indien de finantieele uit- 

 komsten gunstig zijn, bij uitstek geschikt om ze met andere, die daarvoor 

 langeren tijd vereischen, meer in het bijzonder die van caoutchouc 

 en getahpertja, te verbinden, hetzij als vulplant indien men voor 

 de te planten caoutchouc- en getahpertja-boomen een groote plant- 

 wijdte kiest, hetzij als tweede cultuur naast die der genoemden, 

 indien men over uitgestrekte terreinen beschikt. 



De vezel uit de bladscheeden van de op de Philippijnen en in 

 Celebes inheemsche Musa textilis, de zoogen. Abaca of Manila- 

 hennep, die een zeer lichte kleur heeft en door groote sterkte 

 uitmunt, komt hoofdzakelijk in aanmerking voor de vervaardiging 

 van de zeer duurzame Manila-trossen. 



Het is geen geringe verdienste van den Heer van der Ploeg, Civiel 

 Ingenieur te 's Gravenhage, door uitgebreide proeven in de laatste 

 jaren de aandacht gevestigd te hebben op de vezel, die men uit de op 

 Java onder den naam van Pisang radja en Pisang soesoe bekende 

 .Mwsa-variëteiten (of soorten ?) bereiden kan. Lette men tot voor kor- 

 ten tijd bij de beoordeeling van pisang-vezel hoofdzakelijk op sterkte 

 en kleur — factoren die bij Manila-hennep nog van overwegend 

 belang zijn — thans schijnt men voor soorten, die voor bepaalde 



vruchtdragers zijn. Wat van deze bewering waar is, durf ik niet be- 

 slissen. Proeven zijn in gang om haar te toetsen. 



Dat men zich ook elders met het vraagstuk der rentabiliteit der 

 pisang-cultuur met het oog op de productie van gedroogde vruchten 

 en van meel bezighoudt, blijkt uit het bericht over een bestuursvergadering- 

 van het »Kolonial-wirtschdftliches Komitee'' te Berlijn gehouden op 22 

 Nov. 1901, waarin op voordracht van Prof. Warrurg besloten werd Dr. 

 Leuscher uit Jamaica, die jarenlang een »Bananen Verwertungs Gesell- 

 schaft" bestuurd heeft, naar Kameroen en Togo te zenden om het 

 vraagstuk te bestudeeren. De afzet van het product zal, volgens Dr. Leu- 

 scher, geen moeielijkheid hebben, omdat groote firma's zich bereid ver- 

 klaard hebben geconserveerde bananen en bananen-meel in groote 

 massa's te nemen. Het meel schijnt in Engeland voor biscuitbereiding 

 (en voor het leger) gebruikt te worden. 



