- 50 - 



in dat jaar op twee 'snitten en in het 3e en 4e op drie snitten 

 elk van 3 stammen a, 40 K.G. per stam. 



Bij een in den Cultuurtuin vóór twee jaren genomen proef met 

 Musa textilu werd het plant verband, dat in den ouden aanplant 

 ongeveer 10 bedroeg, op slechts 6 genomen. Van 143 uitgeplante 

 spruiten werden na 20 maanden niet minder dan 710 ontwikkelde 

 stammen verkregen, waarvan ruim 8 pCt. bloeiden, terwijl er 550 

 uitspruitsels geteld werden waarvan 72 pCt. reeds hooger dan 50 

 c.M. waren. De dikte en dus het gewicht der stammen liet bij 

 deze plantwijdte echter wel wat te wenschen over. Het oogsten 

 dezer stammen duurde omstreeks twee maanden en intusschen 

 waren er nog meer bijna oogstbaar geworden, die tevens verwerkt 

 werden. Totaal een aantal van 772 stuks. Het gewicht der ge- 

 oogste stammen bedroeg in verschen toestand 9230 KG. d. i. dus 

 gemiddeld per stam 12 K.G. en per stoel 64.5 KG. 1) 



Voor de oppervlakte van een bahoe, waarop bij dit plantverband 

 2000 stoelen komen, zou dit alzoo een opbrengst van 129000 KG. 

 geven. Dit schijnt op het eerste gezicht buitensporig hoog, maar 

 neemt men in aanmerking, dat de pisangstammen zeer waterhou- 

 dend zijn — ik vond voor het watergehalte der versch geoogste stam- 

 men niet minder dan 92 pCt. — dan blijkt de hoeveelheid ge- 

 vormde droogstof, nl . 10320 KG., die, welke bij verschillende andere 

 cultures gevormd wordt, niet sterk te overtreffen. 



Het gehalte aan vezel bedraagt in de pisang radja en pisang 

 soesoe volgens de op de Onderneming Ponowareng verkregen re- 

 sultaten, die ik kan bevestigen, 0.9 pCt.; in de stammen van Ma- 

 nila-hennep daarentegen vond ik bij de hier genomen proeven 

 omstreeks 2 pCt. Deze vezel bevindt zich in de buitenste lagen van 

 de bladscheeden, die zeer rijk zijn aan een gemakkelijk te verwij- 

 deren los weefsel. 



De bereiding van de vezel zal op twee wijzen kunnen geschie- 

 den nl. in den aanplant zeiven met behulp van eenvoudige werk- 



1) Bij een eei\st gedeeltelijken oogst van dezen aanplant, toen de 

 best ontwikkelde stammen gekozen waren, kwam ik tot een gemiddeld 

 gewicht van 17 K.G. per stam, hetgeen gerekend op 5 stammen per 

 stoel 85 K.G. per stoel zou geven. De toen geoogste stammen gaven 

 gemiddeld 1.8 pCt. vezel, d. i. dus berekend per stoel 1.53 K.G. Over 

 den geheelen oogst genomen, die 180 K.G. vezel gaf. d. i. 2 pCt., was 

 de opbrengst per stoel 1,29 K.G. 



