- 51 — 



tuigen zooals men dit op de Philippij nen doet, dan wel in een 

 centrale fabriek met goed ingerichte machines. 



Wanneer men zich voorstelt de vezel op de laatstgenoemde wijze 

 te verwerken zal men echter naar middelen moeten uitzien om de 

 hooge transportkosten van de pisangstammen te reduceeren, wil men 

 niet een zeer groot deel van de te behalen winst — zoo niet de 

 geheele — derven. 



Heeft men een vlak terrein, dan zou de aanleg van een Decauville- 

 spoor de aangewezen weg schijnen, maar men heeft hierbij het 

 bezwaar een groot kapitaal te moeten vastleggen. Transport met 

 karren zal slechts in het droge jaargetijde mogelijk zijn, maar toch 

 ook vele moeielijkheden aanbieden, vooral bij hellende terreinen, 

 terwijl aan vervoer met koelis om de kosten niet te denken valt. 

 Misschien zouden pikoelpaarden te gebruiken zijn, maar de aanschaf- 

 fing daarvan brengt toch ook weer groote uitgaven mede. De Heer 

 van dek Ploeg heeft echter tijdens zijn laatste verblijf op Java 

 dit vraagstuk op eene vernuftige en zeer eenvoudige wijze opgelost 

 en wel door de bladscheeden vóór het transport te berooven van 

 het zooeven besproken waterhoudende weefsel. Dit geschiedt met 

 behulp van de op de Philippij nen gebruikte, eenvoudige en gemak- 

 kelijk verplaatsbare toestellen voor Man i la-hennep bereiding, die, 

 zooals bekend, bestaan uit een aan een hefboom bevestigd stomp 

 mes dat op een plankje rust en waaronder de in reepen gesneden 

 bladscheeden worden doorgehaald. Door deze eenvoudige bewerking 

 wordt het gewicht onmiddellijk gereduceerd tot een kwart van het 

 oorspronkelijke en laat men de aldus verkregen linten in de zon 

 hangen dan verliezen ze nog een aanzienlijke hoeveelheid water. 

 Voor streken waar het transport in den westmoesson te groote 

 moeilijkheden oplevert heeft men dan het voordeel, dat men deze in 

 den oostmoesson verzamelde reepen in de fabriek nadrogende de ver- 

 werking kan uitstellen tot later. Voor Manila-hennep bij welke men. 

 naar ik meen, veel aan kleur hecht, zal deze droging en opbewaring 

 waarschijnlijk echter bezwaren hebben en 't dus de voorkeur ver- 

 dienen slechts versche reepen te verwerken. Bij deze soort vermindert 

 eveneens door de voorbewerking het gewicht der reepen tot op 

 ongeveer l j 3 — '/ 4 , terwijl het gewicht der luchtdroge reepen van 

 6—8 pCt. van het oorspronkelijke gewicht bedraagt 1). 



1) Voor de verschillende lagen van den stam is deze verhouding 

 verschillend, voor de buitenste is zij het kleinst en neemt naar binnen toe, 



