— 53 — 



welke de tijdens de bewerking met water besproeide linten aan- 

 gedrukt worden. Deze toestellen worden elk door een jongen be- 

 diend. De gedroogde vezels worden vóór de verpakking nog ma- 

 chinaal geborsteld en vervolgens hydraulisch in balen geperst. 

 Onlangs is echter door de Heeren van der Ploeg en Hubert J. 

 Boeken te Düren, een nieuwe machine gepatenteerd geworden 

 welke per dag 3000 K.G. vezel kan afleveren en waarvan de prijs 

 loco Java 14000 mark bedraagt. Deze machine is het vorige jaar 

 te Parijs beproefd geworden en heeft zeer goede resultaten gege- 

 ven. In de Nov. — Dec. aflevering van 1901 van het Tijdschrift 

 „1" Agriculture pratique des pays chauds" vindt men de genomen 

 proeven beschreven, die zich ook uitstrekken over de vezels van 

 Agave rigida var. Sisalana (Sisal-hennep) en Fourcroya gigantea 

 (Mauritius-hennep). De pisangstammen waren afkomstig van den 

 Jardin d'Essai du Hamma bij Algiers, wiens verdienstelijke direc- 

 teur, de Heer Charles Rivière, niet minder dan twee ton beschik- 

 baar gesteld had. In het aangehaalde tijdschrift vindt men twee 

 goed geslaagde afbeeldingen der machine. De gebruikte bananen- 

 stammen (Musa paradisiaca), die door de reis nog al geleden en de 

 buitenste scheeden verloren hadden, gaven bijna 0.7 pCt 1) 



Natuurlijk zal door de invoering van zulke machines de zaak 

 der pisang-vezel- cultuur in een oneindig veel gunstiger stadium 

 komen, want indien de fabricatiekosten, hetgeen bij 't gebruik 

 van een machine, die 3000 K.Gr. per dag verwerkt, ongetwijfeld 

 het geval zal zijn, dalen, zal men, vooral met Manila-hennep, de 

 concurrentie met de Philippijnen het hoofd kunnen bieden. 



Yoor verpakking en het transport naar Europa komt, volgens de op 

 Ponowareng verkregen gegevens, 4 cent per K,G., zoodat op 't 

 oogenblik voor uit de hand bereide Manila-hennep de totaal-kosten 

 van fabricatie, verpakking en transport bedragen 17 -f 4 — 21 

 cent, voor machinaal bereide Manila-hennep gem. 13 cent en voor 

 vezel uit de pisang radja en pisang soesoe 16 -f- 4 — 20 cent. 

 Door de invoering der verbeterde machines zullen die laatste be- 

 dragen vermoedelijk dalen tot 10 en 17 cent. 



Deze getallen zullen dus als basis kunnen strekken voor renta- 

 biliteits berekeningen. 



1) Uit de blaren van Sisal-hennep werd 2.83 pCt. en uit die van 

 Fourcroya 3.8 pCt. droge vezel verkregen. 



