— 29 — 



in 't algemeen gebrek aan phosphorzuur heeft, doch 

 vrij is van zure eigenschappen. 

 IV Alle phosphaten, ook het phosphoriet, werken op alle 

 gewassen. In dit geval heeft de grond behalve een 

 algeheel gebrek aan phosphorzuur, bovendien een duide- 

 lijk waarneembaar zuur karakter. 



Wanneer wij nu beschouwen al de variaties in eigen- 

 schappen in boven bedoelden zin der verschillende planten 

 en gronden en daar tegenover stellen de phosphaten va- 

 rieerende, wat het gehalte aan oplosbaar phosphorzuur be- 

 treft, van het phosphoriet tot het Thomas-phosphaat, dan 

 wordt het ons duidelijk, welke uiteenloopende resultaten 

 met phosphorzuurbemestingen zijn verkregen. 



Prianischnikow wijst er op, hoe onlogisch het is om te 

 trachten de waarde van een phosphaat te bepalen naar de 

 mate van zijn oplosbaarheid in een of ander oplosmiddel r 

 als waarvoor men bijv wel citroenzuur-ammoniak heeft 

 aanbevolen. 



Het is duidelijk waarom het begrip vruchtbaarheid met 

 betrekking tot den grond zich niet scherp laat omlijnen. 



Het laatste gedeelte van P. 's onderzoekingen betreffende 

 de phosphaten handelt over den invloed der ammoniak- 

 zouten op dezelven. 



Bij de proeven van P. was het dezen vorscher opgeval- 

 len dat het phosphorzuur der phosphorieten voor de graan- 

 gewassen niet toegankelijk was, zoodra de oplossende 

 werking van den bodem werd buitengesloten. Ook elders 

 had men deze ervaring opgedaan. 



Voegde P. evenwel bij zijne zandcultures ammoniak- 

 zouten toe, zoo hadden deze eene opvallende uitwerking 

 ten opzichte der phosphorzuur-assimilatie uit het phos- 

 phoriet ten gevolge. 



. De verklaring hiervoor zocht P. in verband te brengen 

 met de door Adolf Mayer voorgeslagen indeeling der plan- 

 tenvoedende zouten in physiologisch alkalische en physiolo- 



