— 93 — 



De zaad- wisseling dus uit vroeger genoemden hoofde toe- 

 gepast, kan men wel zeggen, dat voor de rijst-cultuur al- 

 hier weinig of geen goede gevolgen heeft gehad. 



In streken waar weliswaar misoogsten zeldzaam zijn, 

 maar alwaar de productie geringer is dan elders wel eens 

 gemeld wordt, meende men ook zaad-wisseling te moeten 

 toepassen om tot betere producties der sawah's te gera- 

 ken. Helaas werd de goede bedoeling, door de gebrekkige 

 uitvoering of onvoldoende overweging van hetgeen men 

 zich voorstelde te bereiken, meest te niet gedaan, was dit 

 echter maar het eenige, maar door somtijds ondoordach- 

 te maatregelen te nemen voor zaad-wisseling werd de be- 

 volking meer geschaad dan gebaat. Waar dus de toepas- 

 sing der zaad-wisseling tot dusverre, nog zoo weinige voor- 

 deelen voor de padi-cultuur afwierp, is het m. i. wel de 

 bespreking waard, welke resultaten men eventueel bij een 

 rationeele zaad-wisseling zoude kunnen bereiken, terwijl 

 het dan tevens zal blijken, dat heel wat meer over- 

 wegingen noodig zijn dan tot dusverre, wil men deze 

 maatregel doen strekken tot heil van Java's bevolking. 

 Voor velen is de zaad-wisseling bij de padi-cultuur een 

 soortgelijk geneesmiddel als Holloway-pillen, die ook 

 voor de meest uitloopende menschelijke kwalen heeten 

 probaat te zijn, het geneesmiddel is echter allesbehalve 

 onschuldig en in vele gevallen erger dan de kwaal. 



Zien wij dus eerst wat de Europeesche landbouw ons 

 op het gebied van zaad-wisseling kan leeren. 



Omtrent zaadwisseling bij rijst in Europa is niets be- 

 kend; wel worden b. v. in het Noorden van Italië en in 

 Z. Oostenrijk en Frankrijk vreemde rijst- variëteiten gecul- 

 tiveerd, wier namen hun herkomst uit Japan en Amerika 

 aangeven, het is echter niet na te gaan of deze variëteiten 

 steeds op nieuw worden ingevoerd, dan wel reeds inheemsch 

 zijn geworden. In zijn handboek „Saat und Pflege dei- 

 land wirtschaftlichen Kulturpflanzen" geeft Wollny een 

 afzonderlijk hoofdstuk over zaad- wisseling. Hij deelt daarin 



